برندسازی مقصد گردشگری سلامت: ترسیم نقشه علمی پژوهش‌های بین‌المللی در پایگاه استنادی Web of Science

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوي دكتري گروه مدیریت بازرگانی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی

4 گروه مدیریت بازرگانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

doi
https://doi.org/10.82411/jhm.2025.1128235
چکیده

مقدمه: رشد روزافزون تعداد گردشگران سلامت و افزایش اهمیت گردشگری سلامت در دنیا به لحاظ تاثیرات قابل توجه بر اقتصاد سلامت در کنار ضرورت رشد اقتصادی ملت‌ها، توجه محققان را به بهره برداری از مفاهیمی هم‌چون برندسازی در حوزه سلامت جلب کرده است؛ بر این اساس هدف این پژوهش، تحلیل علم سنجی و ترسیم نقشه‌های علمی پژوهش‌های بین المللی است که در پایگاه استنادی معتبر  Web of Scienceنمایه شده و می‌توانند زمینه ساز توسعه دانش محققان ایرانی در این حوزه گردیده و مسیر پیش روی فعالان این صنعت را روشن سازند. روش پژوهش: پژوهش توصیفی حاضر با رویکرد کاربردی و با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی انجام شده و از طریق تحلیل شبکه هم تألیفی کشورها و هم رخدادی واژگان با استفاده از شاخص‌های تحلیل شبکه‌های اجتماعی صورت گرفته است. جامعه آماری شامل مقالات نمایه شده در پایگاه Web of Science طی سال‌های ۱۹۸۵ تا ۲۰۲۴ در زمینه برندسازی مقصد گردشگری سلامت بوده و جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار VOSviewer استفاده شده است. یافته‌ها: پژوهش حاضر به معرفی محققانی با بیشترین تعداد مقاله و نیز بیشترین میزان استناد و هم‌چنین کلمات کلیدی با رخداد بالاتر در کنار کشورهای مهد تحقیق در زمینه برندسازی مقاصد گردشگری سلامت پرداخت و مجلات مطرح و پیشگام در انتشار تحقیقات ارزشمند در این حوزه را معرفی کرد تا زمینه توسعه دانش مربوط به برندسازی مقاصد گردشگری سلامت در سطح ملی و بین المللی را فراهم سازد. نتیجه‌گیری: بازاریابی گردشگری سلامت به یکی از ارزش‌های غیر قابل انکار دولت‌ها در راستای تحقق برنامه‌های توسعه گردشگری و برندسازی مقاصدی تبدیل شده که از پتانسیل رشد و توسعه اقتصادی برخوردارند، ضمن این که سرمایه گذاری بر روی سلامت برای تصمیم گیرندگان کلان کشور اهمیت زیادی دارد، بهره برداری از قابلیت‌های گردشگری سلامت در کنار خلق برندهایی که به عنوان مقصد گردشگری بتوانند به اقتصاد سلامت نیز کمک کنند موضوعی است که پژوهشگران نیز در کشورهای مختلف به آن توجه ویژه ای دارند. پژوهش حاضر افق پیش روی مدیران و فعالان صنعت گردشگری سلامت را از جوانبی هم‌چون کشورهای فعال در این حوزه، متغیرهای با اهمیت در قالب کلمات کلیدی پرتکرار و سازمان‌های حمایتگر روشن ساخته و با معرفی چالش‌های توسعه دانش در این حوزه از محققان ایرانی دعوت می‌کند به منظور برجسته ساختن مقاصد گردشگری سلامت ایرانی در جامعه علمی جهانی و کمک به ارتقای دانش فعالان ایرانی این حوزه در پژوهش‌های کاربردی خود، مسیر تحقق اهداف کلان کشور در حوزه توسعه صنعت گردشگری و خصوصا گردشگری سلامت را هموار سازند.