فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به تشدید رقابت در بازارهای جهانی، گسترش فناوری‌های نوین و نقش فزاینده صادرات در رشد اقتصادی، بهره‌گیری از مدیریت هوشمند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل ارتقای رقابت‌پذیری صنایع صادرات‌محور، به ضرورتی راهبردی تبدیل شده است. صنعت شوینده استان خوزستان نیز به دلیل ظرفیت‌های تولیدی و صادراتی، برای حفظ و توسعه سهم خود در بازارهای داخلی و بین‌المللی نیازمند استفاده از فناوری‌های هوشمند مدیریتی است. هدف این پژوهش، بررسی نقش مدیریت هوشمند مبتنی بر فناوری‌های نوین در تقویت رقابت‌پذیری و توسعه صادرات صنعت شوینده استان خوزستان است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته انجام شد. یافته‌های بخش کیفی نشان می‌دهد که فشارهای رقابتی، افزایش هزینه‌های تولید و نوسانات اقتصادی، سازمان‌ها را به سمت بهره‌گیری از رویکردهای هوشمند مدیریتی سوق می‌دهد. در این میان، عواملی نظیر انعطاف‌پذیری سازمانی، دانش فنی و آموزش نیروی انسانی و شرایط نهادی صادرات، نقش مؤثری در انتخاب و اجرای راهبردهای هوشمند ایفا می‌کنند، در حالی که محدودیت‌هایی مانند تحریم‌ها و بی‌ثباتی اقتصادی می‌توانند بر اثربخشی این راهبردها تأثیرگذار باشند. نتایج بخش کمی نیز بیانگر وجود روابط معنادار بین به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند و بهبود پیامدهای صادراتی است. به‌طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهد که راهبردهایی نظیر اتوماسیون فرایندها، بهینه‌سازی تولید و بازاریابی مبتنی بر داده می‌توانند به ارتقای رقابت‌پذیری، افزایش صادرات و گسترش حضور در بازارهای بین‌المللی منجر شوند. نتایج این پژوهش، علاوه بر توسعه دانش موجود در حوزه مدیریت هوشمند، می‌تواند مبنایی کاربردی برای تصمیم‌گیری مدیران، سیاست‌گذاران و فعالان صنایع صادرات‌محور در جهت بهبود عملکرد رقابتی و توسعه بازارهای صادراتی فراهم سازد. نوآوری این پژوهش در چند بعد قابل تبیین است. نخست، با تلفیق رویکرد آمیخته (کیفی–کمی)، تصویری جامع از عوامل مؤثر بر مدیریت هوشمند و پیامدهای آن در توسعه صادرات ارائه می‌شود. دوم، برخلاف بسیاری از مطالعات پیشین که صرفاً به بررسی فناوری‌های نوین یا عملکرد صادراتی پرداخته‌اند، این پژوهش ارتباط میان مدیریت هوشمند مبتنی بر فناوری‌های نوین، رقابت‌پذیری و توسعه صادرات را به‌صورت یکپارچه بررسی می‌کند. سوم، تمرکز بر صنعت شوینده استان خوزستان، با توجه به ظرفیت‌های تولیدی، موقعیت جغرافیایی و نقش این صنعت در صادرات غیرنفتی، شواهدی بومی و کاربردی برای مدیران بنگاه‌ها و سیاست‌گذاران فراهم می‌آورد. همچنین، ارائه الگویی مبتنی بر شرایط واقعی این صنعت می‌تواند مبنایی برای تصمیم‌گیری در سایر صنایع صادرات‌محور کشور باشد.