بازاندیشی تئوریک و عملی کمونیسم در فروپاشی شوروی
نویسندگان
1 عضو هیا ت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
2 دانشجو
doi
چکیده
بهجرأتمیتوانگفتکهپسازجنگجهانیدوم،فروپاشیشورویمهمترینتحولسیاسی- بینالمللیدرقرنبیستمبود. اینتحولموجبپایانعمر 45 سالهدورانجنگسردونظامدوقطبیگردیدهوشرایطبنیادینجدیدیرابرنظامبینالمللیتحمیلنمود. ازاینروتعدادزیادیازاندیشمندانومحققینبهویژهدرحوزهعلومسیاسیوروابطبینالمللبهپژوهشدرزمینهعلتشکستاولینتجربهعملیکمونیسموفروپاشینظامهایکمونیستیدراوایلدهه 1990 پرداختهواززوایایمختلفموضوعرابررسینمودهاند. دراینمقالهنیزتلاششدهاستبهنارساییهایکمونیسمدرتئوریونیزدرعملپرداختهشدهوازاینزوایهبهدلایلپایاننظامدوقطبیتوجهشود. دراینچارچوبمواردیمثلناتوانیدرونیکمونیسمدرپاسخگوییبهنیازهایروزجهانی،عدمتوجهبهآزادی،عدماهمیتدادنبهدموکراسی،اغراقدرنقشپرولتاریا،دیدگاهغلطدرزمینهکار،دوریازعقلگرایی،ناکارآمدیتئوریجبرتاریخی (ماتریالیسمدیالکتیک)،عدمتوجهبهملیتهاوناتوانیدرایجادپیوندایدئولوژیکمحکمبینآنهاوبالاخرهبیتوجهیبهانگیزههاوابتکاراتفردیدرقالبنارسائیهایتئوریککمونیسمتوضیحدادهشدهوسپسایننارسائیهادربعدعملینیزموردکنکاشقرارگرفتهاست. کهدرمبحثمربوطبهنارسائیهایعملیکمونیسمموضوعاتیچوننارسائیهایاقتصادانعطافناپذیرمتکیبربرنامهریزیمتمرکز،ناکارآمدیوفقدانانگیزهودلگرمیدرتولیدمحصولاتکشاورزی،نارسائیهایاجتماعی،نارسائیهایسیاسیواصلاحاتگورباچفموردبررسیقرارگرفتهاست.
