سوانح رانندگی در ایران و اتحادیه اروپا: مطالعه تطبیقی با رویکردِ مبتنی بر اسناد بین‌المللی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 دانشیار دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران

3 استاد دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران

4 دانشجوی مقطع دکترای جرم‏یابی دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82411/jhm.2025.1206333
چکیده

مقدمه: سوانح رانندگی به عنوان یکی از شایع‌ترین حوادث در سطح جهانی، تهدیدی جدی برای سلامت و ایمنی عمومی محسوب می‌شوند و پیامدهای گسترده‌ای در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و ... به دنبال دارند. در این راستا، کشورها و نهادهای بین‌المللی تلاش‌های مستمری را برای کاهش این سوانح و پیامدهای ناشی از آن آغاز کرده‌اند. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی و با استناد به اسناد معتبر بین‌المللی، به بررسی سوانح رانندگی در ایران و اتحادیه اروپا پرداخته تا به ارتقاء مدیریت سوانح رانندگی در ایران و انطباق آن با استانداردهای پویا و جهانی کمک نماید. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی - تحلیلی با رویکرد تطبیقی می‏باشد. داده‌های تحقیق از روش‌کتابخانه‌ای و مطالعات اسنادی با جستجو درمنابع علمی، پایگاه‌های داده‌ای و اسناد معتبر بین المللی مرتبط گردآوری شده‌اند. تطبیق داده‌های مورد مطالعه نیز با الهام و برداشت از الگوی تطبیقی جورج بریدی انجام شده است. یافته ها: سوانح رانندگی به ‌عنوان یکی از چالش‌های عمده بین‌المللی در جهان مطرح هستند. طبق یافته‌های تحقیق، علیرغم تفاوت‌های چشمگیر در مساحت، جمعیت و تعداد خودروها، تلفات جاده‌ای ایران به ‌تنهایی تقریباً برابر با کل تلفات جاده‌ای ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا است (ایران با مساحت 1.648.000 کیلومتر، جمعیت ۸۷.۹۲۳.۴۳۲ نفر، تعداد 40.000.000 دستگاه خودرو و مرگ و میر 235 نفر در میلیون مقابل اتحادیه اروپا با مساحت 4.233.235 کیلومتر، جمعیت 449.000.000 نفر، تعداد 249.000.000 دستگاه خودرو و مرگ و میر 46 نفر در میلیون) . نتایج: اتحادیه اروپا با تعیین اهداف روشن، تدوین استانداردهای مناسب و همسو با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل، عملکردی موفق‌تر از ایران داشته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که سوانح رانندگی در ایران مستلزم تطبیق سیاست‌های داخلی با اسناد بین‌المللی، اصلاح ساختار نهادی و نظارتی، تقویت زیرساخت‌ها و فناوری‌های کنترلی، و ارتقای نظام آموزش و فرهنگ‌سازی ترافیکی است. همچنین، ایجاد سامانه‌های آمار شفاف برای تحلیل و حوادث مستمر، از الزامات کلیدی در مسیر ارتقای ایمنی جاده‌ای در ایران به شماره می‌رود.