مطالعه بین نسلی مصارف رسانه ای و سبک زندگی در شهروندان نهاوندی با تاکید بر بهداشت جامعه

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامي، آشتیان، ايران

2 گروه جامعه شناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامي، آشتیان، ايران

3 گروه جامعه شناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامي، آشتیان، ايران

doi
https://doi.org/10.82411/jhm.2026.1226947
چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی سلامت‌محور در نسل‌های مختلف شهروندان نهاوندی انجام شده است. روش کار : این مطالعه با رویکرد کمی و به روش پیمایش مقطعی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه شهروندان نهاوندی بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۳ نفر تعیین شد. نمونه‌گیری به‌صورت تلفیقی از روش خوشه‌ای و طبقه‌بندی نامتناسب و با لحاظ شاخص رفاه جغرافیایی در ۲۰ محله شهر صورت گرفت. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. یافته‏ ها: یافته‌ها نشان داد تمایز نسلی نقش تعیین‌کننده‌ای در الگوهای مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی سلامت‌محور دارد؛ به‌گونه‌ای که نسل جوان نسبت به نسل‌های میانسال و مسن، انگیزه، فرصت و مهارت بیشتری در استفاده از رسانه‌ها داشته و رفتارهای مرتبط با بهداشت و خودمراقبتی، فعالیت‌های فراغتی سالم، انتخاب‌های غذایی مناسب و مراقبت از بدن را عمدتاً از طریق رسانه‌ها مدیریت می‌کند. در مقابل، نسل‌های مسن‌تر بیشتر به روابط حضوری و سنتی اتکا دارند و در سبک زندگی سلامت‌محور تفاوت معناداری با نسل میانسال نشان نمی‌دهند. نتیجه‏ گیری : نتایج آزمون تحلیل واریانس نیز وجود رابطه معنادار میان میزان مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی سلامت‌محور و مصرف‌گرایانه را تأیید کرد. تبیین نظری نتایج بر اساس دیدگاه‌های مانهایم، گیدنز، بوردیو، اینگلهارت، کاستلز و نظریه‌های رسانه‌ای همچون استفاده و رضامندی و استحکام، بیانگر آن است که تغییرات نسلی در سبک زندگی و مصرف رسانه‌ای بازتابی از تحولات ساختاری و بازاندیشی در سنت‌ها و رفتارهای سلامت‌محور است. بر این اساس، توصیه می‌شود نهادهای فرهنگی و رسانه‌ای در طراحی محتوا به تفاوت‌های نسلی توجه کنند، آموزش سواد رسانه‌ای در سطوح مختلف تقویت شود و فضاهای گفت‌وگوی میان‌نسلی و جایگزین‌های فرهنگی و تفریحی سلامت‌محور فراهم گردد تا از گسترش شکاف نسلی در سبک زندگی و مصرف رسانه‌ای جلوگیری شود.