مقررات تنظیم مرزی کربن اتحادیۀ اروپا و آثار اجرای آن بر ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.‏

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد حقوق تجاری اقتصادی بین‌المللی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران‏

doi
10.22059/jplsq.2024.366759.3413
چکیده

اتحادیۀ اروپا اخیراً مقررات سازوکار تنظیم مرزی کربن را تصویب کرد که با اجرای آن، واردات گروهی از تولیدات صنایع آلاینده به اتحادیۀ اروپا منوط به پرداخت مالیات تنظیم مرزی کربن شده است تا از صنایع داخلی حمایت کرده و در راستای اهداف اقلیمی اتحادیه حرکت کند. این سازوکار که اولین در نوع خود است، از جهات مختلفی محل بحث پژوهشگران قرار گرفته است که از جمله می‌توان به انطباق آن با مقررات سازمان جهانی تجارت و توافقنامۀ پاریس و آثار آن بر تجارت خارجی کشورها و نحوۀ مقابله با آن اشاره کرد. هدف این مقاله، بررسی کارکرد سازوکار و انطباق آن با الزامات حقوقی بین‌المللی و در نهایت، پاسخگویی به این پرسش است که چگونه می‌توان با پیامدهای این سازوکار بر تجارت خارجی ایران مقابله کرد. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و روش جمع‌آوری اطلاعات آن، کتابخانه‌ای-اسنادی است. یافته‌ها حاکی از آن است که تجارت خارجی ایران پیرو تحولات جهانی ناشی از اجرای این سازوکار به‌شدت متأثر خواهد شد. در نهایت، پیشنهادهایی برای مقابله با آثار آن ارائه شده است که وضع مالیات بر انتشار دی‌اکسید کربن، کاهش انتشار با نوسازی و ارتقای صنایع آلاینده و اجرای الزامات اقتصاد کم‌کربن در برنامۀ ششم توسعه از مهم‌ترین آنهاست.