بررسی تغییرات فصلی تولید و مصرف گونه Agropyron trichophorum در مراتع ییلاقی استان لرستان
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران. *(مسوول مکاتبات)
2 استادیار، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jest.2020.32560.4050چکیده
زمینه و هدف: وابستگی ما به گیاهان برای ادامه حیات آنقدر شدید است که بهره برداری و مدیریت آن علوم خاصی را به خود اختصاص داده است. یکی از گونه های کلیدی مراتع گونهtrichophorum Agropyron است. آگاهی از اطلاعات اکولوژیکی آن اهمیت ویژه ای دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تغییرات فصلی تولید و مصرف گونه Agropyron trichophorum در مراتع ییلاقی استان لرستان انجام گرفته است. روش بررسی: در این تحقیق تولید در داخل قطعه محصور و مصرف در خارج آن (شاهد)، در سالهای 1386 تا 1389 بررسی شد. هرساله تعداد 50 پایه متوسط از گونه در آغاز فصل رویش مشخص شده و 5 پایه متوسط در ابتدای فصل به ازای هر ماه از فصل چرا در داخل قطعه قرق و 5 پایه مشابه در خارج قرق انتخاب و در هر ماه از فصل چرا قطع و توزین شد. دادهها در نرم افزارMSTATC تجزیه و مقایسه میانگین با آزمون چند دامنه دانکن انجام پذیرفت. یافته ها: اختلاف میانگین های اثر سال، ماه و اثر متقابل سال× ماه از نظر آماری معنیدار است (01/0P < ). تفاوت تولید در سال های مختلف زیاد بود، بهطوریکه علوفه تولید شده در سال کم تولید حدود 42% علوفه تولید شده در سال پر تولید بود. بهطور متوسط هر ساله حدود 80 % از تولید این گونه در طول فصل چرا مورد استفاده دام قرار گرفت که در سال های بررسی بین حدود 75 تا 87 % در نوسان بود. بحث و نتیجه گیری: تولید در خرداد ماه که نتیجه متابولیسم گیاه در نیمه دوم اردیبهشت و نیمه اول خرداد است، بیشتر بوده و در تیر و مرداد کاهش مییابد. در کل این گونه بهطور متوسط 4/149 کیلوگرم در هکتار علوفه تولید میکند که 8/119 کیلوگرم در هکتار (2/80 %) آن مصرف میشود. در تیر و مرداد فشار چرا به پس چر مزارع منتقل شد، این امر به واسطه وجود علوفه در اراضی نزدیک روستا همچنین افزایش دما و کاهش منابع آب در مرتع میباشد.