ارزیابی و مقایسه اثربخشی کاپیتان‌لاگ و نوروفیدبک بر بازداری پاسخ و اندوزش حافظه فعال در دانش‌آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی

نویسندگان

1 استاد گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.30473/clpsy.2021.59457.1605
چکیده

مقدمه: نقش کارکردهای اجرایی در هوش، شخصیت و مهارت‌های اجتماعی و موفقیت تحصیلی اثبات‌شده است. از سوی دیگر، کژ کارکردی اجرایی شامل مشکلات حافظه فعال و سو بازداری پاسخ احتمالاً منجر به تکانش‌گری، بی‌توجهی، مشکلات رفتاری، مشکلات ارتباطی و عدم سازگاری اجتماعی است. بنابراین پژوهش کنونی باهدف تعین و ارزیابی اثربخشی نوروفیدبک و کاپیتان‌لاگ بر بازداری پاسخ و اندوزش حافظه فعال انجام‌گرفته است. روش: این پژوهش نیمه‌تجربی با گروه کنترل بوده و جامعه آماری همه دانش‌آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی در شهر تهران بوده که در سال تحصیلی 99-1398 مشغول به تحصیل بودند. سپس 90 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری خوشه‌بندی چندمرحله‌ای پس از غربالگری با معیار شمولت به سه گروه تخصیص یافتند (2 گروه آزمایشی و یک گروه کنترل). مقیاس حافظه فعال دانیمن و کارپنتر (1980) و پرسشنامه رتبه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرایی (بریف) قبل و بعد از مداخله و در دوره پیگیری تکمیل شدند. دو گروه آزمایشی 20 جلسه مداخله را دریافت کردند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. تجزیه‌وتحلیل کوواریانس و SPSS21 برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها استفاده شدند. یافته‌ها: نوروفیدبک و کاپیتان‌لاگ تأثیر معناداری بر اندوزش حافظه فعال و بازداری پاسخ در دانش‌آموزان داشته است (p<0/05) اما نوروفیدبک از کاپیتان‌لاگ اثربخش‌تر بوده است. نتیجه‌گیری: این مداخلات را می‌توان برای ارتقای حافظه فعال و بازداری پاسخ جهت افزایش موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان به کاربست.