واکاوی مسئولیت مدنی دولت در جبران خسارت اشخاص از منظر فقه و حقوق ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حقوق عمومی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

2 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شبستر (تسوج)، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر (تسوج)، ایران.

3 استادیار حقوق گروه علوم پایه دانشگاه علوم پزشکی تبریز/ایران

doi
https://doi.org/10.82323/jil.2025.1229498
چکیده

نظام فقهی و حقوقی ایران، بر مسئولیت دولت و کارمندان نهادهای مرتبط در خصوص جبران خسارت‌های مادی و معنوی و ترمیم زیان‌های وارده تصریح نموده و قوانین ویژه متعددی بر آن تخصیص یافته‌است. مبانی و قواعد فقهی متعددی بر مسئولیت مدنی دولت اشعار دارد. در فقه و حقوق ایران، گستره مسئولیت دولت مطلق نبوده و محدود به اعمال تصدی‌گری وی می‌باشد و در این راستا مکانیسم‌هایی برای جبران خسارت تدارک دیده‌است و رسیدگی قضایی به موضوع نیز بر عهده دیوان عدالت اداری و دادگاه‌ها می‌باشد. به این معنا که تصدیق ورود خسارت به اشخاص توسط دیوان عدالت اداری صورت می‌گیرد و تعیین میزان خسارت وارده در صلاحیت دادگاه‌های عمومی است.