بررسی فقهی- حقوقی مسئولیت دولت در خصوص حق بر مسکن با تأکید بر مسئولیت های خارج از اراده
نویسندگان
1 دانشحوی دکتری حقوق عمومی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، نجف آباد، ایران.
2 استادیار گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
doi
https://doi.org/10.82323/jil.2025.1229505چکیده
حق بر مسکن بهعنوان یکی از حقوق بنیادین شهروندی و مؤلفهای از حق بر شهر، در نظام حقوقی ایران از اهمیت ویژهای برخوردار است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی مسئولیت مدنی دولت در تأمین مسکن، با تأکید بر خسارات ناشی از حوادث خارج از اراده پرداخته است. این مطالعه ضمن تبیین مفهوم حق بر مسکن و جایگاه آن در فقه شیعی و حقوق ایران، نشان میدهد که هرچند در فقه شیعی قاعدهای مستقیم برای حق بر مسکن بهصورت شهروندی وجود ندارد، اما این حق از اصول فقهی مانند عدالت و کرامت انسانی قابل استنباط است. همچنین، مبانی فقهی و حقوقی متعددی مسئولیت دولت را در جبران خسارات وارد بر مسکن شهروندان، حتی در موارد خارج از اراده، الزامی میدانند. این مسئولیت ریشه در تکلیف دولت به تأمین نظم اجتماعی و حمایت از حقوق شهروندان دارد. یافتههای پژوهش بر لزوم تقویت سازوکارهای قانونی و اجرایی برای تضمین حق بر مسکن تأکید دارد.
