فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جمهوری اسلامی ایران، حقوق عامه به‌عنوان رکن اصلی عدالت اجتماعی و ضامن آزادی‌های اساسی شهروندان شناخته می‌شود. اصول ۲۳، ۲۹ و ۱۵۹ قانون اساسی بر آزادی‌های مشروع و کرامت انسانی بر محوریت تمامی قوانین تأکید دارد و قوه قضائیه به استناد بند ۲ اصل ۱۵۶ قانون اساسی به‌عنوان دژ مستحکم احقاق حقوق عامه موظف است تمام تلاش خود را برای مقابله با تعرض به این حقوق به کار گیرد. کرامت انسانی و عدالت به‌عنوان حقوق ذاتی برای همه انسان‌ها شناخته شده‌اند که رفع چالش‌های آن باعث انتظام و اقتدار قوه قضائیه و نظام جمهوری اسلامی می‌شود. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال اصلی است که چالش‌های اساسی قوه قضائیه در تحقق احقاق حقوق عامه چیست؟ شاخص‌ترین چالش‌ها پیشرو شامل ابهام در تبیین حقوق عامه، عدم وجود قوانین عادی و نبود نهاد نظارتی مؤثر هستند. برای رفع این چالش‌ها، اصلاحات ساختاری در نظارت قضائی، کنترل جامعه متکثر و ارتقا نهادهای زیرمجموعه قوه قضائیه مانند دادستانی و سازمان بازرسی کل کشور ضروری است. این اقدامات می‌توانند به توسعه حقوق عامه کمک کنند. همچنین، اصل هشتم قانون اساسی باید موردتوجه قرار گیرد و کارگروه ویژه‌ای برای پیاده‌سازی آن ایجاد شود. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی است.