واکاوی مبانی بنیادین حقوق جهانگردان در فقه وحقوق اسلامی و تاثیر آن درجذب گردشگر و توسعه اقتصادی وفرهنگی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

doi
https://doi.org/10.82323/jil.2025.1229485
چکیده

گرچه پژوهشگران عرصه‌ی جهانگردی تلاش‌های فراوانی برای شناساندن ابعاد گوناگون و ارزش‌های این صنعت نوپدید و مهم انجام داده‌اند، اما درباره‌ مبانی معرفتی حقوق گردشگران در فقه و حقوق اسلامی، پژوهش‌های اندکی صورت گرفته است. ازاین‌رو، هدف این پژوهش تبیین و تحلیل مبانی حقوق گردشگران بر پایه‌ی اصول حقوق اسلامی است. با توجه به ماهیت تاریخی موضوع، روش این تحقیق به‌صورت مطالعه‌ موردی و ژرفانگر طراحی شده است. اطلاعات گردآوری‌شده از منظر فرضیات پژوهش بررسی شده و به‌منظور توصیف موضوع، از مطالعه‌ی توصیفی بهره گرفته شده است. روش تحقیق نیز کتابخانه‌ای و اسنادی است که با رجوع به منابع و متون معتبر اسلامی، حقوق گردشگران استخراج گردیده است. با توجه به اینکه در چنین مباحثی تحلیل‌های فقهی نیازمند رویکرد استنباطی است، پژوهش حاضر برای تبیین تحلیلی و نظری از دیدگاه فقهی شیعه‌ امامیه بهره برده است. بر این اساس، نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در عصری که فن شریف جهانگردی لباس «صنعت» بر تن کرده است، شناخت و رعایت حقوق جهانگردان می‌تواند موجب افزایش سهم کشور از درآمدهای چشمگیر گردشگری شود و آثار و پیامدهای مهمی چون کاهش فقر، ایجاد فرصت‌های شغلی، کاهش بیکاری، گسترش صلح جهانی، تقویت همزیستی بین‌المللی و توسعه‌ی فرهنگی و اجتماعی را در پی داشته باشد. برخورد انسانی، احترام به باورها و اندیشه‌های مخالف، و رفتار مسالمت‌آمیز، بخشی از انتظارات و حقوقی است که در مبانی و منابع اسلامی به‌عنوان تکلیف و وظیفه‌ مسلمانان در برابر جهانگردان مطرح شده است. استخراج و نهادینه‌سازی این حقوق می‌تواند زمینه‌ساز جذب گردشگران و در نتیجه، توسعه‌ی اقتصادی و فرهنگی کشور باشد. واژگان کلیدی: جهانگردی، حقوق جهانگردان، سفر، فقه جهانگردی.