فراتحلیل رابطه حمایت اجتماعی و عملکرد تحصیلی

نویسندگان

1 استاد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.30495/jinev.2023.1973799.2805
چکیده

حمایت اجتماعی به عنوان متغیری مرتبط و تأثیرگذار بر عملکرد تحصیلی، در پژوهش‌های متعددی مورد بررسی قرار گرفته که نتایج متفاوت و بعضاً متناقض این پژوهش‌ها، ضرورت یک مطالعه فراتحلیلی را برجسته می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف ترکیب یافته‌های 12 سال پژوهش‌ که در داخل و خارج کشور به بررسی رابطۀ حمایت اجتماعی و عملکرد تحصیلی پرداخته بودند، انجام شد. جامعه آماری شامل پژوهش‌های داخلی و خارجی چاپ‌شده و در دسترس مرتبط با موضوع بود که به ترتیب در سال‌های 1400-1389 و 2021-2009 انتشار یافته‌اند. براساس ملاک‌های ورود و خروج 55 پژوهش و 101 اندازه اثر برگزیده شد که درنهایت پس از تحلیل حساسیت و حذف اندازه اثرهای افراطی 79 اندازه اثر وارد تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که اندازه اثر ترکیبی برای مدل ثابت 189/0 و برای مدل تصادفی 220/0 بود. در این پژوهش، جنسیت و سن به ترتیب به‌عنوان متغیرهای تعدیل‌کننده کیفی و کمی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین اندازه اثرهای رابطه حمایت اجتماعی و عملکرد تحصیلی براساس جنسیت تفاوت معناداری وجود نداشت. همچنین نتایج فرارگرسیون نشان داد که با افزایش میانگین سنی از میزان اندازه اثر به مقدار بسیار ناچیز و معناداری کاسته می‌شود و سهم اندکی از ناهمگنی کل توسط میانگین سنی پژوهش‌های اولیه تبیین می‌شود. درنتیجه بر مبنای اندازه اثرهای به‌دست‌آمده حمایت اجتماعی در افزایش عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان مؤثر است.