مطالعه رهیافت مدیریت ریسک جرم از چشم اندازهای فقه امامیه، حقوق کیفری ایران و حقوق کیفری بین المللی
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
بزهکاری پدیدهای طبیعی در جامعه است و یکی از رهیافتهای در دسترس در برابر آن، رویکرد مدیریت ریسک جرم نام دارد. این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی نگاشته شده، درصدد مطالعه جایگاه این رهیافت در فقه امامیه، حقوق کیفری ایران و حقوق کیفری بینالمللی است. در رهیافت مدیریت ریسک جرم، میزان ریسک هر یک از دستههای بزهکاری ارزیابی و پاسخهای کیفری متناسب با آن پیاده میشوند. تشهیر، بزهپوشی، شناسایی ریشههای مفاسد اخلاقی، امر به معروف و نهی از منکر و نیز پیشبینی کیفرهای شدید، شماری از نشانگان این رهیافت از چشمانداز آموزههای فقهی است. حقوق کیفری ماهوی نیز در چارچوب درجهبندی و تعیین مجازاتهای تعزیری، صدور حکم به تعزیر در صورت عدم اجرای قصاص، منع پیادهسازی نهادهای ارفاقی کیفری نسبت به مرتکبان پرریسک، تعیین کیفیات مشدده جرایم و... آن را بازتاب میدهد. قرارهای تأمین کیفری، دادرسیهای اختصاصی کیفری و دادرسیهای فوری نیز مهمترین بسترهای پیادهسازی رویکرد مدیریت ریسک جرم در سازه شکلی حقوق کیفری است. جرمانگاری جرایم اصلی بینالمللی، مجازاتهای شدید در اساسنامه دیوان و نیز چالش آفریقایی دیوان نمونههایی از این رهیافت در قلمرو حقوق کیفری بینالمللی است. این پژوهش دریافته است که رهیافت مدیریت ریسک جرم در هر یک از قلمروهای فقه امامیه، حقوق کیفری ایران و حقوق کیفری بینالمللی آشکارا چهره یافته است.