تأثیرآموزش شفقت به خود بر یادگیری اجتماعی- هیجانی نوجوانان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استاد، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی ، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 استاد، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

4 استاد، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
doi: 10.71767/jinev.2024.1104899
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش شفقت به خود بر یادگیری اجتماعی- هیجانی نوجوانان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله­ای بود. طرح پژوهش، نیمه­آزمایشی از نوع پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی دانش­آموزان پسر دارای اختلال نافرمانی مقابله­ای مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم شهرستان بویین­زهرا در سال تحصیلی 1402-1401 بود. روش نمونه­گیری از نوع هدفمند بود. حجم نمونه پژوهش بر اساس پژوهش­های آزمایشی انجام شده، شامل 30 نفر از جامعه مذکور بود که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه­ای، یک بار در هفته تحت آموزش گروهی قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ­گونه آموزشی را دریافت نکردند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، مصاحبه بالینی بر اساس معیارهای DSM-5 ، پرسشنامه یادگیری اجتماعی- هیجانی کرین و همکاران (2009)، مقیاس درجه­بندی اختلال نافرمانی مقابله­ای هومرسون و همکاران (2006) و بسته آموزشی شفقت به خود بر اساس کتاب درمان متمرکز بر شفقت (گیلبرت، 2010) بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش شفقت به خود منجر به افزایش یادگیری اجتماعی- هیجانی و هر یک از خرده­مقیاس­های سازماندهی تکلیف، روابط همسالان و خودتنظیمی در نوجوانان دارای اختلال نافرمانی مقابله­ای شده است. لذا با توجه به یافته­ها، آموزش شفقت به خود با داشتن رویکردی دلسوزانه به زندگی، می­تواند باعث افزایش یادگیری اجتماعی- هیجانی در نوجوانان دارای اختلال نافرمانی مقابله­ای گردد. بر این اساس پیشنهاد می­شود، که در راستای سلامت روان­شناختی این نوجوانان، به نقش این مداخله توجه شو د.