شناسایی ابعاد برنامه درسی دوره ابتدایی در کلاس‌های چندپایه: یک مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه علوم تحقیقات دانشگاه، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

4 استاد یار و مدیر گروه برنامه ریزی درسی دانشگاه علوم تحقیقات

doi
10.71767/jinev.2024. 1192914
چکیده

چکیده پراکندگی جغرافیایی و تلاش برای برقراری عدالت آموزشی در کشور، زمینه شکل‌گیری و ضرورت تدریس در کلاس‌های چند پایه را فراهم نموده‌است مطالعه حاضر با هدف بررسی منظم اسناد پژوهشی به منظور شناسایی ابعاد برنامه درسی دوره ابتدایی در کلاس‌های چندپایه انجام‌شد . مرور پیشینه در پایگاه داده‌های داخلی شامل نورمگز، ایرانداک، سیویلیکا، علم نت، مرکز طلاعات علمی جهاد دانشگاهی و پرتال جامع علوم انسانی در بازه زمانی کلیدواژه‌های «کلاس چندپایه، تدریس چندپایه و برنامه درسی، اجرای آموزش‌های درسی چندپایه ، آسیب‌های موجود در کلاس‌های چندپایه» انجام شده‌است . همچنین با جستجو در پایگاه داده‌های بین‌المللی همچون اریک، سیج، الزویر، گوگل اسکالر و تیلور و فرانسیس در بازه زمانی اسناد بین‌المللی بازیابی شده‌است . پس از بازیابی اسناد با استفاده از نشانگرهای فهرست وارسی ارزیابی پریزما به ارزیابی مطالعات بازیابی‌شده، پرداخته‌شد . تحلیل داده‌ها با روش تحلیل کیفی آلتاید به شناسایی 84 نشانگر و دسته‌بندی آن در قالب نُه بُعد شامل هدف محتوا ، معلم ، مواد و منابع ، دانش‌آموز ، زمان ، مكان/محیط ، روش‌های یادگیری و تدریس و روش‌های ارزشیابی و منجر شد . در نهایت اینکه، در کلاس‌های چند پایه، اهمیت برنامه درسی دوچندان دیده می‌شود و نیاز است تا ابعاد شناسایی‌شده برنامه درسی در این کلاس‌ها اجرا شود . بر این اساس لازم است از شناسایی اهداف یادگیری در کلاس‌های مذکور تا ارزشیابی انعطاف‌پذیر در کنار معلمان آموزش‌دیده در نظر گرفته شود .