فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشرفت تحصیلی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی موفقیت شغلی و فردی دانش‌آموزان و نیز پیشرفت پایدار جوامع، از جایگاه مهمی برخوردار است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بر اساس تیپ‌های صبحی–عصری با نقش میانجی هیجان‌های تحصیلی بود. این مطالعه به شیوه توصیفی–همبستگی و با مشارکت ۲۰۰ دانش‌آموز دوره دوم متوسطه شهرستان سبزوار در سال تحصیلی ۱۴۰4–۱۴۰3 انجام شد که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار جمع­آوری اطلاعات شامل پرسشنامه­های پیشرفت تحصیلی (HPMQ)، تیپ‌های صبحی-عصری (MEQ) و هیجان‌های تحصیلی (AEQ) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج نشان داد که تیپ‌های صبحی–عصری تأثیر مستقیم و مثبتی بر پیشرفت تحصیلی (309/0β=، 005/0p<) و هیجان‌های تحصیلی (566/0β=، 0.001p<) دارند و از طریق هیجان‌های تحصیلی نیز به‌طور غیرمستقیم بر پیشرفت تحصیلی اثرگذارند (23/0β=، 005/0p<). طیق یافته‌ها، توصیه می‌شود سیاست‌گذاری آموزشی با تمرکز بر نوبت صبح و نظام تشویق تحصیلی دانش‌آموزان بازنگری شود. با توجه به تأثیر تیپ‌های زمانی بر هیجان‌های مثبت تحصیلی و نقش آن‌ها در بهبود عملکرد آموزشی، تنظیم ساعات آموزشی متناسب با ریتم زیستی دانش‌آموزان می‌تواند در ارتقای انگیزش، تمرکز و بهره‌وری آنان مؤثر واقع شود. همچنین، تقویت راهبردهای هیجانی مثبت در محیط‌های آموزشی از طریق مداخلات روان‌شناختی و برنامه‌های انگیزشی می‌تواند مسیر رشد تحصیلی دانش‌آموزان را هموارتر سازد.