اثربخشی برنامه‌درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی بر پیشرفت تحصیلی و خلاقیت ریاضی دانش‌آموزان پایه ششم دوره ابتدایی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان‌شرقی، ایران

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان‌شرقی، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان‌شرقی، ایران

4 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، پرديس بين المللي ارس دانشگاه تبريز، تبريز، آذربايجان شرقي، ايران

doi
10.71767/jinev.2024.1205269
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه‌درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی بر پیشرفت تحصیلی و خلاقیت ریاضی در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. این پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-‌پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه ششم شهر تبریز در سال تحصیلی 1404- 1403 بود که از میان آنها ۶۰ نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون پیشرفت تحصیلی معلم‌ساخته و آزمون خلاقیت ریاضی محقق‌ساخته بر اساس ابزار کاتو و همکاران بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آماره‌های توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره) در نرم‌افزارSPSS  25 انجام شد. یافته‌ها نشان داد، برنامه‌درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی موجب ارتقای قابل توجه پیشرفت تحصیلی با اندازه اثر (001/0p=، 887/0η²=) و همچنین بهبود هر سه مؤلفه خلاقیت ریاضی شامل سیالی (001/0p=، 335/0η²=)، انعطاف‌پذیری (001/0p=، 566/0η²=) و اصالت (001/0p=، 350/0η²=) شده است که همگی در سطح معناداری بسیار بالایی قرار دارند. لذا می‌توان با بهره‌گیری از برنامه‌های درسی مبتنی بر تفکر خلاق در درس ریاضی میزان پیشرفت تحصیلی و خلاقیت ریاضی دانش‌آموزان را افزایش داد.