بررسی شاخصهای تنوع زیستی پرندگان در بوستانهای شهر تهران (مطالعه موردی بوستانهای جمشیدیه، ملت، قائم و شهر)
نویسندگان
1 دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.30495/jest.2020.40259.4487چکیده
زمینه و هدف: محاسبهی شاخصهای تنوع زیستی پرندگان شهری تهران بهمنظور درک بهتر شرایط محیطی و بهبود یا اصلاح آن ضروری به نظر میرسد. این تحقیق باهدف محاسبه شاخصهای غنا، تنوع زیستی و یکنواختی پرندگان شهر تهران بهصورت مطالعه موردی در بوستانهای شهر، ملت، جمشیدیه و قائم انجام گرفت.روش بررسی: در این پژوهش ثبت پرندگان بین ماههای اسفند ۹۵ تا تیر ۹۶ با روش شمارش نقطهای صورت گرفت، شاخص ها با استفاده از نرم افزار Ecological Methodology محاسبه شد.یافته ها: در مجموع ۳۷۲۳ پرنده متعلق به ۴۰ گونه از ۸ راسته و ۱۹ خانواده مشاهده و ثبت گردید. 75% از کل گونههای ثبتشده متعلق به راسته گنجشکسانان بود و در میان آنها گنجشک خانگی بیشترین تعداد را داشت. بوستان قائم باوجود بیشترین مساحت بین بوستانهای موردمطالعه، دارای کمترین غنا و تنوع و بیشترین فراوانی بود. بوستان شهر که قدیمیترین بوستان شهری تهران در مقایسه با بوستانهای دیگر است، بالاترین غنا و تنوع گونهای و کمترین فراوانی را داشت.بحث و نتیجه گیری: پرندگان ثبت شده در بوستان های مورد مطالعه غالبا متعلق به راسته گنجشک سانان و نیمی از آن ها بومی شهر تهران هستند.مساحت بالای بوستان ها الزاما به معنای بالاتر بودن تنوع پرندگان آن ها نیست و همچنین یافته ها در بوستان شهر واقع در مرکز شهر نشان می دهد که علی رغم وجود بافت متراکم، در صورت داشتن فضا های مناسب، توانایی بالایی در جلب و جذب پرندگان وجود دارد.نتایج این تحقیق میتواند امکان بررسی عوامل مؤثر بر شاخصهای تنوع زیستی پرندگان شهری را فراهم کند و به پژوهشگران محیطزیست، مدیران و طراحان شهری کمک کند تا با طراحی مناسب فضای سبز موجب حفاظت از تنوع زیستی و جلب و جذب پرندگان بهعنوان یکی از شاخصهای سلامت زیستگاه و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان گردند.