واكاوي تجارب زيسته دانشآموزان از چالشهاي تحصيلي در عصر رسانههاي اجتماعي
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
3 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان،
doi
10.71767/jinev.2024.1223229چکیده
این پژوهش کیفی با هدف توصیف ابعاد چالشهای تحصیلی تجربهشده توسط دانشآموزان در نتیجه درهمتنیدگی رسانههای اجتماعی با تجربههای روزمره دانشآموزان انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و روش مورد استفاده پدیدارشناسی است. مشارکت کنندگان پژوهش را دانشآموزان پسر و دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان آذرشهر در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تشکیل دادند. با بهرهگیری از روش نمونهگیری هدفمند از نوع ملاک محور با ۱7 تن از دانشآموزان مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام شد؛ سپس دادههای گردآوری شده تحلیل شدند. تحلیل دادهها بر اساس روش هفتمرحله کلایزی انجام شد. تحلیل تجارب مشارکتکنندگان، منظومهای از چالشها را آشکار ساخت که در قالب ۵ مقوله اصلی و ۱۸ مفهوم سازمانیابی شدند. یافتههای پژوهش نشان میدهند که موانع زیستشناختی یادگیری، موانع روانشناختی-تحصیلی، مشکلات پیشروی فرآیند یادگیری، اختلال در تعاملات یادگیریسازو موانع جامعهشناختیِ بازدارنده پیشرفت تحصیلی از مقوله های اصلی این پژوهش هستند. این یافتهها گویای آن هستند که تأثیر رسانههای اجتماعی بر تجربه تحصیلی، پدیدهای چندبعدی، پیچیده و درهمتنیده با کلیت زندگی دانشآموزان است. چالشهای پیشروی دانشآموزان، فراتر از مسائل صرفاً آموزشی است که ابعاد زیستی، روانی، اجتماعی و تعاملی وجودی آنان را تحت تأثیر قرار میدهد. این امر، لزوم نگرشی کلنگر و نظاممند را برای والدین، متصدیان آموزشی و مشاوران مدارس ایجاب میکند. یافتهها نشان میدهد رسانههای اجتماعی نه فقط ابزار ارتباطی، بلکه یکی از عوامل مؤثر در ساخت هویت و عملکرد دانشآموزان است.