بررسی غلظت فلزات کمیاب در پرهای قمری خانگی (Streptopelia senegalensis) به منظور پایش آلودگی در مرکز ایران (مطالعه موردی: شهر یزد)
نویسندگان
1 کارشناس پژوهشی سازمان جهاد دانشگاهی یزدکارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران * (مسؤول مکاتبات).
2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
3 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه یزد و عضو مرکز تحقیقات علوم و فناوریهای محیطزیست دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران.
4 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
5 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
10.22034/jest.2019.26024.3498چکیده
زمینه و هدف: پرها بهعنوان روشی عالی برای پایش فلزات کمیاب در محیطزیست از دهه 1960 تا هماکنون استفادهشدهاند. هدف از اینتحقیق استفاده از پرهای قمری خانگی (Streptopelia senegalensis) بهعنوان شاخص آلودگی محیطزیست شهری میباشد. روش بررسی: غلظت فلزات کادمیوم، سرب، مس و روی در 58 نمونهی پر قمری خانگی از 19 منطقهی مختلف در محدودهی شهرستانیزد مورد ارزیابی قرار گرفت. برای اندازهگیری غلظت فلزات کمیاب به روش هضم شیمیایی و از دستگاه جذب اتمی استفاده شد. جهت بررسی شاخص عدم تقارن سطح دو بال از روش توزین با استفاده از ترازوی دیجیتال با دقت 001/0 گرم استفاده گردید. یافتهها: میانگین غلظت فلزات کمیاب برای سرب µg g-1 27/1 ± 13/20، کادمیوم µg g-104/0± 85/0، مس µg g-1 28/0± 56/15 و برای روی µg g-1 77/8 ± 72/209 بدست آمد. غلظت فلزات کمیاب (سرب، کادمیوم و روی) درمناطقمختلف با توجه به ناهمگنی محیطزیست شهری از نظر ساختارها و فعالیتهای انسانی در مقیاس محلی دارای اختلاف معنیدار بود. در این پژوهش همبستگی بین فلزات سرب و کادمیوم با فلز روی مشاهده گردید. بحث و نتیجهگیری: الگوی همبستگی عناصر در پر میتواند درنتیجهی ارتباط غلظت این عناصر در محیطزیست و نوعی بازخور مثبت بهمنظور حفاظت در برابر آلودگی سرب و کادمیوم باشد. نتایج نشاندهندهی جذب قابلتوجه فلزات کمیاب ناشی از فعالیتهای انسانی توسط پر قمری خانگی و کارایی استفاده از پر قمری خانگی بهعنوان شاخص آلودگی فلزات کمیاب در محیطزیست شهری بوده است.