پهنهبندی آسیبپذیری آبخوان دشت آبرفتی اردبیل با استفاده از تلفیق سامانه اطلاعات جغرافیایی و مدل دراستیک
نویسندگان
1 استادیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کرج- ایران
2 کارشناس ارشد، آلودگیهای محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران*( مسوول مکاتبات)
doi
10.22034/jest.2018.20118.2915چکیده
زمینه و هدف: منابع آب زیرزمینی دومین منبع آب شیرین موجود در جهان است و حدود یک سوم جمعیت جهان وابسته به آن میباشند. این آبها که توسط چاهها، قنوات و چشمه ها قابل استحصال میباشند در مصارف مختلف مورد استفاده گرفته و در عوض حجم زیادی از پساب خانگی، صنعتی و کشاورزی وارد آبخوانها میشود. هدف این تحقیق ارزیابی آسیبپذیری آبخوان آبرفتی دشت اردبیل برای مدیریت کاربری اراضی، نحوه پایش کیفی منابع آب زیرزمینی و جلوگیری از آلودگیهای آتی آن می باشد. روش بررسی: در این تحقیق با هدف پهنه بندی آسیبپذیری دشت اردبیل از مدل دراستیک و سیستم اطلاعات جغرافیایی استفاده شده و پردازش و تجزیه و تحلیل کیفی آبخوان به کمک آنها انجام شده است. همچنین با استفاده از نتایج موجود سنجش نیترات در منابع آب زیر زمینی منطقه، مدل دراستیک برای دشت اردبیل واسنجی شده است. یافته ها: نتایج حاصل از مدل دراستیک نشان میدهد که آسیبپذیری آبخوان دشت اردبیل بیشتر در گروه آسیبپذیری متوسط میباشد. طبق یافتههای این تحقیق آسیبپذیری متوسط 3/39 درصد، آسیبپذیری کم 4/32 درصد و آسیبپذیری زیاد 1/21 درصد، آسیبپذیری خیلی کم 6 درصد و آسیبپذیری خیلی زیاد 1/1درصد به ترتیب بیشترین سهم از مساحت دشت را به خود اختصاص داده است. بحث و نتیجه گیری: بر پایه نتایج حاصل از مدل سازی، آسیب پذیری آبخوان دشت اردبیل تقریبا در نیمهشرقی در گروه آسیب پذیری کم و نیمه غربی در گروه آسیبپذیری زیاد قرار می گیرد. نتایج این تحقیق نشان می دهد که پتانسیل و میزان آلودگی آبخوان دشت اردبیل بالا میباشد. لذا با توجه به اهمیت منابع آب زیرزمینی منطقه که برای اهداف مختلف بکار میرود، حفاظت این مناطق به منظور جلوگیری از آلودگی و مدیریت بهینه منابع آب ضروری است.