بررسی عوامل مؤثر در اتخاذ روش‌های حسابداری‌مدیریت‌زیست ‌محیطی(EMA)

نویسندگان
doi
چکیده

حسابداری‌مدیریت‌زیست‌محیطی(EMA[i])، به عنوان شاخه‌ی درون سازمانیِ حسابداری‌محیط‌زیست، یک سامانه‌ی اطلاعاتی قوی است که مدیریت را برای کنترل بهینه‌ی مصرف مواد خام، آب، جریانات انرژی و سوخت، ایجاد و دفع ضایعات و پسماند، و پیشگیری از آلودگی محیط‌زیست یاری می‌رساند. EMA، به عنوان ابزار نوین مدیریت، از طریق ارتقای پاسخگوئی زیست‌محیطی، عملکرد زیست‌محیطی و مالی سازمان را بهبود می‌بخشد. این تحقیق با محوریت EMA با هدف شناسایی عوامل مؤثر در اتخاذ روش‌های حسابداری‌مدیریت‌زیست‌محیطی اجرا شده است. به منظور تحقق هدف تحقیق، اقدام به ساخت 6فرضیه شده است. جهت آزمون فرضیه‌ها، پرسشنامه تهیه و ارسال گردیده و پاسخ‌ها توسط آزمون T تک‌نمونه‌ای مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که 1)اولویت پایین حسابداریِ هزینه‌های زیست‌محیطی، 2)مقاومت در برابر تغییر روش‌های سنتی، 3)کارایی یا ملاحظات مخارج و منافع، 4)محدویت منابع و نیروی متخصص، 5)دشواریِ جمع‌آوری و تخصیص هزینه‌های زیست‌محیطی و 6)فشار خارجی عواملی هستند که بر فرایند تصمیم‌گیری در مورد اتخاذ یا عدم‌اتخاذ روش‌های EMA تأثیرگذارند. درپایان با توجه به نتایج، پیشنهاداتی به منظور به‌کارگیری این روش‌ها به مخاطبان ارائه گردیده است. صرفنظر از بسط نظری این حوزه از پژوهش؛ نتایج و یافته‌های این تحقیق؛ چالش‌ها، فرصت‌های استفاده‌ و موارد کاربردیِ EMA در صنایع ایرانی را تأیید نمود. روش این تحقیق براساس هدف، روش کاربردی‌ـ‌توسعه‌ای بوده و از نظر ماهیت، توصیفی‌ـ‌پیمایشی است و در مسیر گردآوری اطلاعات و تجزیه‌وتحلیل، ترکیبی از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی شامل فیش‌برداری، مشاهده، مصاحبه باز، پرسشنامه(طیف لیکرت)، فرمول کوکران، ضریب آلفای کرونباخ و آزمون Tتک‌نمونه‌ای استفاده شده است. درضمن برای انجام کلیه‌ی آزمون‌ها، نرم‌افزار SPSS به کار رفته است.