فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: رشد بهره‌برداری از منابع آبی جهت تأمین مصارف کشاورزی منجر به برداشت بی‌رویه از آبخوان‌ها و کاهش سطح آب زیرزمینی کشور شده است. این مسئله با انتشار پساب‌های آلاینده در محیط زیست باعث افزایش شوری شده و قدرت تولیدی مزارع کشاورزی را با تهدید جدی روبرو ساخته است. از این رو اندازه‌گیری هزینه‌های آلودگی ناشی از تولید محصولات مختلف و تعیین ارزش سایه‌ای آلاینده‌ها بسیار حائز اهمیت است. برای این منظور در پژوهش حاضر با استفاده از آمارهای بخش کشاورزی در استان‌های مختلف در دورة زمانی 1394-1379 به محاسبة ارزش سایه‌ای شوری آب زیرزمینی ایران پرداخته شده است. روش بررسی: در این راستا ابتدا تابع فاصله ستانده جهت‌دار در فرم تبعی درجه دوم تصریح شد و با رویکرد برنامه‌ریزی ریاضی برآورد شد. در ادامه میزان ناکارایی تکنیکی زیست محیطی استان‌ها در فعالیت کشاورزی ارزیابی شده و نهایتا ارزش سایه‌ای شوری آب زیرزمینی برآورد شد. یافته ها: نتایج نشان می‌دهد که استان‌های کشور از لحاظ میزان ناکارایی تکنیکی شرایط متفاوتی دارند. متوسط ارزش تابع فاصله ستانده جهت‌دار ایران برابر با 228/0 می‌باشد. همچنین میانگین ارزش سایه‌ای شوری آب زیرزمینی ایران برابر با 278/0 میلیارد ریال به ازای هر میکروزیمنس بر سانتی متر است. بحث و نتیجه گیری: پیشنهاد می شود که سیاست های دولت برای کنترل شوری آب زیرزمینی با توجه به ویژگی های هر منطقه تدوین و اجرا شود و اولویت با استان هایی باشد که قیمت سایه ای در آن ها کمتر است.