خلق پول در پرتو اصل برابری

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری حقوق عمومی دانشگاه امام صادق(ع)؛ تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق عمومی و بین‏الملل دانشکدة معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

3 استادیار دانشکدة معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2023.352343.3233
چکیده

خلق پول مدرن که یکی از ابزارهای نوین بازتوزیع ثروت و تقویت عدالت توزیعی است، مستند به قوانینی مثل قانون پولی بانکی، از صلاحیت‏های اختیاری بانک مرکزی محسوب می‏شود. بانک مرکزی به‏عنوان نهاد اصلی در خلق پول و به‏منزلة نهاد حافظ ارزش پول ملی، مکلف است از این صلاحیت اختیاری در چارچوب قانون اساسی و قوانین عادی و با رعایت اصول حاکم بر ادارة خوب استفاده کند؛ در غیر این صورت ممکن است آسیب‏های اقتصادی شدیدی بر مردم تحمیل کند. یکی از اصول اداری که نهاد دارای صلاحیت اختیاری باید به آن توجه کند، اصل برابری است که باید در اعمال صلاحیت خلق پول نیز در نظر گرفته شود. نهاد اداری در مقام اعمال صلاحیت اختیاری، باید پیوسته عملکرد خود را در تناسب با اصل برابری بسنجد و به این پرسش پاسخ دهد که «رعایت اصل برابری در اعمال صلاحیت اختیاری خلق پول، چگونه ممکن است؟». روش این مقاله، توصیفی- تحلیلی است و دستاورد نگارندگان در فرایند پژوهش این است که اگرچه خلق پول ذاتاً به تولید نابرابری منجر نمی‏شود، لکن مقررات نظام بانکی ایران در خصوص خلق پول، به‏صورت نظام‏مند، نابرابری ایجاد می‏کند.