گونه شناسی مواجهه‏ های منفی رفتاری در برابر آیات الهی

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

2 گروه ادیان و عرفان، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

3 گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

doi
چکیده

قرآن کریم از انواع برخوردها و رفتارها با آیات خدا سخن می گوید؛ خواه آیات قرآن و خواه آیات آفرینش. رفتارهای شایسته و بایسته همچون: دیدن و شنیدن آیات، تدبر، تفکر، تفقه و تعقل در آیات و تذکر از آنها، شکر، گریه، سجده و ازدیاد ایمان در برابر آیات، یقین به آنها و ...، و رفتارهای ناشایست و ناپسند، مانند: کوری و کری در قبال آیات، بی توجهی و غفلت و اعراض از آنها، مجادله و خوض باطل در آنها، نسیان آیات، کوچک شمردن و استهزاء آنها، مرور از کنار آیات و بی توجهی به آنها، دریافت آیات و منسلخ شدن از آنها، فروختن آیات به بهای ناچیز، ظلم و مکر در حق آیات و بستن راه مردم به سوی آنها، کفر، جحد، الحاد، عناد و تکذیب آیات و... . مواجهه در برابر آیات الهی از اعتقاد آدمی ‏نشأت می‏گیرد و در اعمال و رفتار او بروز داده می‏شود و بدین گونه برخوردها به دو گونه‏ اعتقادی و رفتاری تقسیم بندی می‏گردند. برخی به صورت شایسته و مناسب در برابر آیات الهی رفتار می‏کنند و برخی برای رسیدن به مقاصد دنیوی خویش، حقّ آیات را زیر پا می‏گذارند و رفتارهای نامناسبی را در برابر آیات، از خود بروز می‏دهند، در حالی که دنیا مقدمه‏ای برای رسیدن به زندگی اخروی است. قرآن نیز بنا به تربیتی بودن مطالبش بر روی مواجهه ‏های منفی و نامناسب بیشتر  تأکید می‏کند و به ذکر جزئیات بیشتری در مورد برخوردهای منفی می‏پردازد. در قرآن کریم آیات بسیاری به معرفی مواجهه‏ های بسیار متنوع مثبت و منفی انسانها در برابر انواع آیات، در طول تاریخ پرداخته است. این مقاله به امید خدا بر آن است مواجهه‏های منفی رفتاری در برابر آیات الهی را اولاً استخراج کند آنگاه به بحث و بررسی در رابطه با ماهیت اصلی و حقیقی آنها بپردازد و در این راه از تفاسیر مختلف مخصوصاً تفاسیر عرفانی بهره گیرد.