افتراقی شدن دادرسی اشخاص حقوقی در حقوق کیفری ایران و انگلستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‏شناسی، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
چکیده

آموزه‌های جرم‌شناسی بر ضرورت تدوین سیاست‌های افتراقی در مقابله با بزهکاری تأکیددارند. در این میان، اشخاص حقوقی که به‌عنوان مجرمان نوظهور شناخته می‌شوند، نمونه‌ی بارز از این سیاست‌ها و رویکردها به شمار می‌آیند. در قوانین ماهوی و آیین دادرسی کیفری مرتبط با آن‌ها نیز، نوآوری‌های تقنینی چشمگیری مشاهده می‌شود. افتراقی بودن دادرسی اشخاص حقوقی، هم سو با اهداف و اصول راهبردی آیین دادرسی کیفری تفسیر می‌شود. علاوه بر تکمیل مقررات عمومی آیین دادرسی کیفری و رفع نارسایی‌ها، این مدل از دادرسی کیفری اهداف دیگری از قبیل امنیت مداری و تشدید مجازات‌ها در برخی جرایم خاص، توجه به ساختار اشخاص حقوقی، حمایت از شخصیت اشخاص در فرآیند کیفری و مقابله مؤثر با اَشکال و شیوه‌های نوین ارتکاب جرم را دنبال می‌کند. نظام حقوقی ایران می‌تواند بر اساس یافته‌های حاصل از مطالعات تطبیقی آن‌گونه که در حقوق انگلستان و سایر کشورهای مترقی عرضه‌شده، متناسب با مقتضیات زمانی و مکانی تکمیل و ارتقاء یابد و از نهادها و سازوکارهای جدید، الگوبرداری نماید. نتایج حاصل از مقاله نشان داد که کشف و آیین رسیدگی به اتهام‌ اشخاص حقوقی در حقوق کیفری ایران و انگلستان، به‌موجب آیین ویژه‌ای صورت می‌پذیرد تا از این رهگذر در سراسر فرآیند کیفری، واقعیت‌های این دسته لحاظ شود. پژوهش حاضر از روش توصیفی ـ تحلیلی بهره می‌برد؛ که با استفاده از شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی نسبت به جمع‌آوری اطلاعات اقدام شده است.