فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقق حکمرانی خوب، به‌عنوان یکی از شاخص‌های بنیادین توسعه سیاسی و حقوقی در جوامع معاصر، در گرو شکل‌گیری تعامل سازنده میان دولت، جامعه مدنی و شهروندان است. در بستر ایران، اگرچه اصول و مبانی حقوقیِ لازم برای دستیابی به حکمرانی مطلوب در قوانین اساسی و عادی وجود دارد، اما چالش‌های نهادی، فرهنگی و مدیریتی مانع از تحقق کامل آن شده است. مسأله اصلی این پژوهش، تبیین موانع تحقق حکمرانی خوب در ایران و بررسی ظرفیت‌های بومی برای بازآفرینی آن در چارچوب حقوقی و فرهنگی کشور است. این مطالعه با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به دنبال پاسخ به این پرسش بود که چه عواملی بیشترین نقش را در ناکارآمدی ساختار حکمرانی و فاصله آن از شاخص‌های جهانی حکمرانی مطلوب دارند. یافته‌ها نشان داد که ضعف در شفافیت، تمرکز قدرت، فقدان گفت‌وگوی ملی، و کمرنگ بودن نقش جامعه مدنی از عوامل اصلی تأخیر در تحقق حکمرانی خوب‌اند. نتیجه آنکه چابک‌سازی ساختار اداری، تمرکززدایی تصمیم‌گیری، تقویت نهادهای مدنی و رسانه‌ای، و بازتعریف رابطه دولت و شهروند بر پایه اعتماد و پاسخ‌گویی، می‌تواند مسیر حرکت به‌سوی حکمرانی قانون‌مدار، کارآمد و عادلانه را هموار کند. در این راستا، پیشنهاد می‌شود نهادهای سیاست‌گذار با نگاه نظام‌مند و ملی، رویکردی تدریجی و مشارکت‌محور را در اصلاح ساختارها و نهادینه‌سازی ارزش‌های حکمرانی خوب در پیش گیرند