فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عشق و محبت از مباحث اساسی و مهم عرفان نظری و عملی است. احمد غزالی (د 520ق) که جایگاه مهمی در عرفان اسلامی دارد، نخستین کسی بود که مفهوم عشق عرفانی را به شیوه‌ای جامع درکتاب سوانح‌العشاق خود مورد مداقه قرار داد و به آن رسمیت بخشید. وی منشأ عشق را حب و محبت و مهمترین زمینۀ بروز آن را تزکیۀ نفس می‌داند. از نظر وی، عشق مجازی پلی برای رسیدن به عشق حقیقی است و غایت عشق، یافتن حق به چشم دل است. از نتایج طبیعی اعتقاد به عرفان عاشقانه، باور به رسیدن به کمال عرفانی از طریق عشق، شطح‌گویی، سماع، و نیز سنتهای جمال‌پرستانه است. در این پژوهش، نگارنده می‌کوشد تا با روش توصیفی- تحلیلی به موضوع عشق، و نقش آن در گرایشهای سلوکی بپردازد و اصول نظری و سلوکی عرفان عاشقانه و جمال‌گرا را با نگاهی بر سنتهای جمالی بیان نماید. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که: عشق محور اصلی آثار غزالی، به ویژه در سوانح‌العشاق است. این عشق، که ناشی از علم و معرفت است، علاوه بر آثار، در گرایشهای سلوکی و عرفانی وی نیز، وجود دارد. سنتهای جمالی، راهی برای رسیدن به عشق حقیقی است.