شخصیت شناسی شنفری در قصیده لامیة العرب براساس نظریات فروید و یونگ
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
قصیده لامیة العرب، منسوب به شنفری، شاعر صعلوک جاهلی، اثری برجسته است که تعارضات روانی و اجتماعی یک فرد طردشده را در بستر فرهنگ جاهلی بازتاب میدهد. این پژوهش با بهرهگیری از نظریههای روانکاوی زیگموند فروید (نهاد، من، فرامن) و کارل یونگ (کهنالگوها و فردیتیابی)، به روش تحلیلی ـ تطبیقی، به بررسی شخصیت شنفری میپردازد. از منظر فروید، عصیان و انزوای شنفری نتیجه تعارض نهاد (میل به آزادی) و فرامن (هنجارهای قبیلهای) است، در حالی که من با سازگاری با واقعیت، او را به سوی خودکفایی هدایت میکند. از منظر یونگ، رفتارهای او تجلی کهنالگوهای سایه (خشم سرکوبشده) و قهرمان (جستجوی هویت) و تلاش برای فردیتیابی است. مقایسه این دو رویکرد نشان میدهد که فروید تحلیلی فردی و زمینی ارائه میدهد، در حالی که یونگ ابعاد جهانی و اسطورهای شخصیت را برجسته میکند. تحلیل فرهنگی نیز تضاد فردگرایی شنفری با جمعگرایی جاهلی را آشکار میسازد. این مطالعه، با رویکردی میانرشتهای، پیوند ادبیات جاهلی و روانشناسی مدرن را نشان داده و راه را برای تحلیلهای روانکاوانه متون کلاسیک عربی هموار میکند.
