تحولگرایی در حکمرانی مکتب شهید رئیسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
در سالهای اخیر، ادبیات سیاستگذاری در جمهوری اسلامی ایران با تأکید روزافزون بر مفهوم «تحول» در حکمرانی، وارد مرحلهای نوین و معنادار شده است. این تحول در دولت سیزدهم به ریاست شهید آیتالله دکتر سیدابراهیم رئیسی، از سطح مفاهیم کلی و نظری فراتر رفته و به مرحله اجراییسازی برنامهها، بازتعریف ساختارهای حکمرانی و تدوین سیاستهای عملی رسیده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی کیفی و بهرهگیری از روش تحلیل مضمون، در تلاش است تا ابعاد فکری، مدیریتی و راهبردی مکتب حکمرانی شهید رئیسی را به شکلی جامع مورد بررسی قرار داده و مؤلفههای بنیادین و اساسی تحولگرایی را در این چارچوب شناسایی و تحلیل نماید. یافتههای تحقیق نشان میدهد که نگاه تحولمحور دولت سیزدهم صرفاً معطوف به اصلاحات ساختاری یا تغییرات سطحی نبوده، بلکه نوعی بازسازی عمیق در نگرشها، گفتمانها، ذهنیتها و رفتارهای حکمرانی را دنبال میکند. این نگرش در چهار محور اصلی قابل شناسایی و پیگیری است: نخست، عدالتمحوری با تأکید بر بازتوزیع عادلانه منابع و فرصتهای ملی؛ دوم، نهادینهسازی و تعمیق مشارکت واقعی مردم در فرآیندهای تصمیمسازی و تصمیمگیری؛ سوم، مقابله ساختاری و سیستمی با فساد اداری و اقتصادی بهعنوان یکی از موانع اصلی توسعه؛ و چهارم، استقرار و تثبیت حکمرانی خوداتکا مبتنی بر ظرفیتها، مزیتها و منابع بومی. مکتب حکمرانی شهید رئیسی با تلفیق گفتمان دینی و ارزشهای انقلاب اسلامی با الزامات اجرایی و نیازهای روزآمد، در پی ارائه و ترویج الگویی از حکمرانی است که علاوه بر وفاداری به آرمانهای انقلاب، توانایی انطباق با پیچیدگیها، تحولات و چالشهای جهان معاصر را نیز داراست. نوآوری اصلی این پژوهش در تأکید ویژه آن بر پیوند میان نظریه و عمل در گفتمان تحول نهفته است؛ پیوندی راهبردی که میتواند بهعنوان مبنایی برای شکلگیری الگویی بومی و کارآمد از حکمرانی در ایران و سایر جوامع اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
