تحلیل تطبیقی اصول مدیریت مذاکره در داستان قرآنی موسی و فرعون: بینش‌های کاربردی برای تدوین استراتژی‌های مذاکره معاصر

نویسندگان

1 گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد ، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

doi
چکیده

در عصر کنونی که سازمان‌ها با محیطی پویا، رقابتی و پرابهام روبه‌رو هستند، مذاکره به عنوان یکی از اساسی‌ترین مهارت‌های رهبری و مدیریت جایگاهی محوری یافته است. مذاکره نه تنها ابزاری راهبردی برای تحقق اهداف سازمانی و حل مؤثر تعارضات محسوب می‌شود، بلکه بستری مناسب برای تصمیم‌گیری‌های حیاتی و توسعه تعاملات سازنده در درون و بیرون سازمان فراهم می‌آورد. هرچند امروزه نظریه‌ها و چارچوب‌های متعددی همچون مذاکره برد-برد، حل تعارض سازنده و مدل‌های ارتباطی نوین در متون مدیریت مطرح شده‌اند، پژوهش‌های میان‌رشته‌ای اخیر نشان می‌دهد بازخوانی روشمند منابع کلاسیک، به ویژه آموزه‌های متون دینی، می‌تواند به طراحی الگویی عمیق‌تر و انسانی‌تر از مدیریت مذاکره یاری رساند قرآن کریم، به مثابه متنی جامع با رویکرد انسان‌محور و اخلاقی، اصول بنیادینی را در رابطه با مذاکره و مواجهه با قدرت نامتوازن ارائه می‌کند. در این پژوهش، داستان تقابل و گفت‌وگوی حضرت موسی(ع) و فرعون به شیوه تحلیل تطبیقی مورد واکاوی قرار گرفته و ابعاد مهمی چون آمادگی ذهنی مذاکره‌کننده، تعهد به کرامت انسانی و حفظ گفت‌وگوی محترمانه، مدیریت رابطه و توازن قدرت‌ها، و پایبندی به اخلاق حرفه‌ای به عنوان اصول کلیدی استخراج و با چارچوب‌های مذاکره معاصر مقایسه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد دینامیسم مذاکره موفق، محدود به فنون و تکنیک‌های صرف نیست؛ بلکه باید آن را فرایندی پیچیده اما انسانی دانست که نیازمند ترکیب عقلانیت راهبردی، قضاوت اخلاقی و رفتار عزت‌محور در تمامی مراحل تعامل است. این رویکرد می‌تواند به شکل‌گیری مدل‌هایی بومی، بینافرهنگی و اخلاق‌محور در مذاکرات مدیریتی بینجامد و پیش‌برنده ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری و تعاملات سازمانی باشد