شناسایی مولفه های مدیریت سبز در بیمارستان های دولتی شیراز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران، (نویسنده مسئول)
3 استادیار، گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
4 استادیار، گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
5 دانشیار، گروه مدیریت، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
doi
10.71652/JMEM.2025.1024878چکیده
مقدمه با توجه به اهمیت فزاینده مدیریت سبز در سازمانهای بهداشتی و درمانی، این پژوهش با هدف شناسایی اجزای اصلی مدیریت سبز در بیمارستانهای دولتی شیراز انجام شده است. بیمارستانها بهعنوان مصرفکنندگان عمده منابع و تولیدکنندگان پسماند، مسئولیت حیاتی در اتخاذ شیوههای پایدار دارند. این مطالعه به دنبال توسعه چارچوبی بومی و متناسب با شرایط محلی برای هدایت این تلاشها است. مرور ادبیات اگرچه مفهوم مدیریت سبز به طور گستردهای مورد بحث قرار گرفته است، اما کمبود مدلهای تجربی استخراج شده و معتبر شده که متناسب با محیط عملیاتی منحصر به فرد بیمارستانهای دولتی در ایران باشند، احساس میشود. این مطالعه با استفاده از رویکرد روشهای ترکیبی، ابتدا اجزا را از طریق پژوهش کیفی به صورت بنیادین بررسی میکند و سپس مدل حاصل را به صورت کمی اعتبارسنجی مینماید. روششناسی پژوهش این پژوهش کاربردی و اکتشافی است و از طرح پژوهشی ترکیبی بهره میبرد. در فاز کیفی از رویکرد نظریه بنیادین و در فاز کمی از مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) استفاده شده است. جامعه آماری شامل کارکنان اداری بیمارستانهای دولتی شیراز بود. نمونه کیفی شامل ۱۴ نفر که به صورت هدفمند انتخاب شدند و نمونه کمی شامل ۳۲۰ نفر که به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند، میباشد. ابزارهای جمعآوری داده شامل مصاحبههای نیمهساختاریافته و پرسشنامهای توسعه یافته توسط پژوهشگر برای عوامل مرتبط با مدیریت سبز بوده است. تحلیل دادههای کیفی با استفاده از روش کدگذاری استراوس و کوربین و تحلیل دادههای کمی با نرمافزارهای SPSS26 و AMOS24 انجام شده است. یافتهها تحلیل کیفی منجر به شناسایی اجزایی شد که در قالب یک موضوع اصلی، چهار زیرموضوع و ۲۰ مفهوم عملیاتی دستهبندی شدند. تحلیل کمی اعتبار مدل را تأیید کرد و نشان داد که بر اساس نظر پاسخدهندگان، مؤلفه «اخلاق کاری» تأثیر مثبت و معناداری بر استقرار مدیریت سبز در بیمارستانها دارد. بحث و نتیجهگیری این پژوهش موفق به شناسایی و اعتبارسنجی چارچوبی برای مدیریت سبز در بیمارستانهای دولتی شده است. یافته محوری، نقش کلیدی اخلاق کاری بهعنوان عنصری بنیادی برای پیادهسازی موفق است. توصیه میشود مدیران در تلاش برای پیشبرد مدیریت سبز، به همه اجزای شناسایی شده توجه ویژهای داشته باشند و به ویژه بر تقویت حس اخلاق کاری در بین کارکنان تمرکز کنند، زیرا این عامل میتواند به طور قابل توجهی موجب تسریع پذیرش شیوههای پایدار شود.
