بررسی اثرات سیاست‌های مالیاتی و یارانه‌ای در راستای حفظ و پایداری منابع آب دشت کبودرآهنگ

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس.

2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس.

3 دانش‌آموخته کارشناس ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس.

4 عضو گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس. *(مسوول مکاتبات)

doi
10.30495/jest.2019.38304.4400
چکیده

زمینه و هدف: تغییرات آب و هوایی و محدودیت منابع آب های سطحی در دهه های گذشته، سبب بهره برداری بیش‌ازحد از منابع آب زیرزمینی شده است به‌طوری‌که سفره های آب زیرزمینی در اغلب دشت های کشور وضعیت مطلوبی ندارند. دشت کبودرآهنگ یکی از دشت های ممنوعه بحرانی کشور می باشد که با بحران آب مواجه است. این وضعیت مستلزم بکارگیری مدیریت صحیح سیاست های منابع آب زیرزمینی است. هدف این مطالعه تعیین اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی اعمال سیاست های مالیات و یارانه به ازای هر مترمکعب آب مازاد مصرف‌شده یا صرفه جویی شده به‌عنوان روش جایگزین قیمت گذاری می باشد.روش بررسی: مطالعه حاضر با استفاده از روش برنامه‌ریزی ریاضی اثباتی و حداکثر آنتروپی مورد بررسی قرار گرفت. سیاست های مالیات و یارانه به ازای هر مترمکعب آب مازاد مصرف‌شده یا صرفه جویی شده در سه سناریوی 329، 658 و 987 ریال اعمال‌شده است. داده ها و اطلاعات موردنیاز با مراجعه به سازمان های ذیربط و با استفاده از تکمیل 141 پرسشنامه به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله‌ای توسط کشاورزان دشت کبودرآهنگ در سال زراعی 96-1395 تکمیل و جمع‌آوری گردید.یافته ها: نتایج نشان داد با اعمال سیاست های مالیات و یارانه به ازای هر مترمکعب آب مازاد مصرف‌شده یا صرفه جویی شده، سطح زیر کشت منطقه تغییر نخواهد کرد، بلکه الگوی کشت به سمت محصولاتی مانند جو، خیار و هندوانه سوق داده می شود. همچنین نتایج تحقیق نشان داد اعمال این سیاست ها علی‌رغم کاهش مصرف آب، سبب افزایش بازده ناخالص کشاورزان می شود.بحث و نتیجه گیری: اعمال سیاست های مالیاتی و یارانه به ازای هر مترمکعب آب مازاد مصرف‌شده یا صرفه جویی شده می تواند باعث ایجاد انگیزه در کشاورزان برای کاهش مصرف آب شود و جایگزین مناسبی برای سیاست قیمت گذاری آب کشاورزی باشد.