تبیین علّی مشغولیت تحصیلی بر اساس شناخت اجتماعی: نقش واسطه‌‌ای هیجان‌‌های مثبت تحصیلی و اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز

2 دانشیار دانشگاه شیراز

3 استاد دانشگاه شیراز

4 دانشیار دانشگاه شیراز

5 دانشیار دانشگاه شیراز

doi
چکیده

هدف از این پژوهش تبیین علّی مشغولیت تحصیلی بر اساس شناخت اجتماعی، با توجه به نقش واسطه‌‌ای هیجان‌‌های مثبت تحصیلی و اجتماعی بود. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود. 566 نفر (278 مرد، 288 زن) از دانشجویان دانشگاه شیراز با روش نمونه‌‌برداری خوشه‌‌ای چندمرحله‌‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامة شناخت اجتماعی (نجاتی، کمری و جعفری، زیر چاپ)، مقیاس امید به تحصیل (خرمائی و کمری، 1396)، مقیاس تحسین (شیندلر و دیگران، 2013) و سیاهۀ مشغولیت تحصیلی (سالملا-آرو و آپادایا، 2012) پاسخ دادند. برای تحلیل داده‌‌ها از مدل‎یابی معادلات ساختاری استفاده شد و نتایج نشان داد که شناخت اجتماعی بر امید به تحصیل (46/0=β)، تحسین (37/0=β) و مشغولیت تحصیلی (49/0=β) و هیجان امید به تحصیل بر مشغولیت تحصیلی (24/0=β) اثر مستقیم دارد. از طرف دیگر، شناخت اجتماعی با واسطه‌گری هیجان مثبت تحصیلی (امید به تحصیل) بر مشغولیت تحصیلی اثر غیرمستقیم دارد (11/0=β). به‌طورکلی نتایج نشان داد که هیجان مثبت تحصیلی (امید به تحصیل) در رابطة بین شناخت اجتماعی و مشغولیت تحصیلی نقش واسطه‌‌ای دارد. نتایج این پژوهشاز آموزه‌‌های نظریۀ کنترل ـ ارزش هیجان پیشرفت در دانشجویان ایرانی به طور تجربی حمایت می‌کند.