تلفیق دادههای زمینی و ماهوارهای برای پهنهبندی خشکسالی (مطالعه موردی: دشت ملایر)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر.
2 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر. *(مسول مکاتبات)
3 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر.
doi
10.30495/jest.2021.48591.4872چکیده
زمینه و هدف: یکی از مهمترین پیامدهای خشکسالی، کاهش تراکم پوشش گیاهی است. با کاهش پوشش گیاهی، شرایط محیطی برای بروز مشکلات مختلف نظیر فرسایش خاک، افزایش میزان رواناب سطحی و خطر بروز سیل فراهم میشود. بر این اساس، ارزیابی اثرات خشکسالی بر روی پوشش گیاهی از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف تحقیق حاضر این است که با استفاده از نمایه تأثیر خشکسالی (IDI)، امکان بهرهگیری از دادههای تلفیقی زمینی و ماهوارهای در منطقه مورد مطالعه سنجیده شود.روش بررسی: در این پژوهش شاخصی به نام نمایه تأثیر خشکسالی (IDI) استفاده شده است که بیانگر تأثیرات درازمدت شرایط اقلیمی منطقه مطالعاتی، بر وضعیت پوشش گیاهی آن منطقه است. در این مطالعه نمایه IDI با تلفیق دادههای ایستگاههای هواشناسی دشت ملایر برای تهیة نقشههای بارندگی و دمای دشت (آمار ۵ ایستگاه سینوپتیک موجود در داخل و خارج منطقه موردمطالعه، با مقیاس 20 ساله) و یک سری از دادههای ماهوارهای سنجنده لندستOLI، TM و ETM+ برای تهیه نقشة پوشش گیاهی NDVI (مشتمل بر 6 تصویر در ماه مه و سالهای 2000، 2002، 2007، 2009، 2013 و 2015 میلادی) محاسبه و سپس پهنهبندی شد. پژوهش حاضر در اردیبهشت سال 1398 انجام شد.یافته ها: نتایج نشان داد ارتباط خوبی بین دادههای تلفیقی (IDI) و شاخص بارش استاندارد شده (SPI) برقرار است که نشاندهندة کارایی بالای دادههای تلفیقی است. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین میانگین شاخص SPI و IDI همبستگی بالایی برابر با 963/0 در سطح معنیداری 01/0P< وجود دارد.بحث و نتیجه گیری: تاکنون برای مطالعه خشکسالیها از دادههای زمینی و ماهوارهای بهوفور استفادهشده است، اما شاخصی که از تلفیق این دادهها بهدستآمده باشد کمتر موردتوجه محققان قرارگرفته است، بنابراین هدف و نوآوری این تحقیق این است که با استفاده از نمایه تأثیر خشکسالی (IDI)، امکان بهرهگیری از دادههای تلفیقی زمینی و ماهوارهای در منطقه موردمطالعه سنجیده شود.