تحلیل اثرات ابعاد رفتاری و شخصیتی مدیران بر زمان افشای اطلاعات مالی: نگرشی بر پاسخگویی شایسته در حکمرانی مطلوب

نویسندگان

1 گروه مدیریت مالی و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت مالی و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

حکمرانی مطلوب موضوعی است که همواره مورد توجه دولت‌های بوده است؛ لیکن در حوزه شرکتی نیز به‌کار گرفته می‌شود. حکمرانی مطلوب دربرگیرنده مولفه‌هایی نظیر مشارکت، حاکمیت قانون، شفافیت، پاسخگویی، شکل‌گیری وفاق عمومی، حقوق مساوی یا عدالت، اثربخشی و کارایی و مسئولیت‌پذیری می‌باشد. از میان این مولفه‌ها، دو مولفه شفافیت و پاسخگویی از جمله مفاهیمی هستند که در نظام حاکمیت شرکتی و مبحث بنگاه‌داری کاربرد فراوانی دارند. شفافیت و پاسخگویی شایسته به صاحبان سهام در قالب گزارشگری و افشای به‌موقع و باکیفیت اطلاعات مالی در ادبیات شرکت‌داری از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. عوامل متعددی اعم از رفتاری و غیررفتاری بر زمان و کیفیت افشای اطلاعات موثر است. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر ویژگی‌های رفتاری و شخصیتی مدیران بر زمان افشای اطلاعات مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. در این راستا، پس از گردآوری داده‌های مربوط به زمان افشا برای 154 شرکت در دوره زمانی 1393 الی 1403 و نیز تعیین کمیت متغیرهای ویژگی‌های رفتاری مدیران شامل اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد، خودشیفتگی، خوش‌بینی، کوتاه‌نگری و ریسک‌پذیری، نسبت به تحلیل داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری اقدام شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که خوش‌بینی و کوته‌نگری مدیران اثر منفی و ریسک‌پذیری، اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد و خودشیفتگی آنان اثر مثبت و معناداری بر زمان افشا دارد. یافته‌های این پژوهش بر اهمیت نقش خصوصیات شخصیتی مدیران در به‌موقع بودن گزارشگری مالی و ضرورت توجه به رفتارشناسی مدیریتی در مقررات افشا تأکید می‌کند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که فراتر از ساختارهای رسمی حاکمیت شرکتی، ویژگی‌های روان‌شناختی و رفتاری مدیرعامل به عنوان یک «متغیر پنهان»  نقش حیاتی در کیفیت و زمان افشا و شفافیت اطلاعاتی شرکت ایفا می‌کند.