ارائه چارچوب یکپارچه مدیریت دارایی های فیزیکی چاههای نفت و گاز با تمرکز بر مدیریت چرخه عمر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استاد گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

doi
10.71652/jmem.2025.1025022
چکیده

هدف : شناسایی، درک ابعاد، گام‌ها، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مهم در مدیریت بهینه و تبیین روابط بین آنها در جهت ارائه چارچوب یکپارچه مدیریت دارایی‌های فیزیکی چاه‌های نفت و گاز با تمرکز بر مدیریت چرخه عمر. روش‌شناسی پژوهش : این پژوهش با رویکرد آمیخته انجام شد. ابتدا با مرور نظام‌مند ادبیات و مصاحبه نیمه‌ساختار یافته با 15 نفر از خبرگان اجرایی، اقدام به جمع‌آوری شاخص‌های مهم، ابعاد و مؤلفه‌ها گردید و در قالب پرسشنامه دلفی، فهرستی از روش‌ها و اقدامات ویژه ارائه شد. خروجی این مرحله به شناسایی 6 بعد، 14 مؤلفه و 57 شاخص انجامید. در بخش کیفی با استفاده از روش ساختار‌سازی تفسیری ارتباط و سطح‌بندی بین ابعاد و مؤلفه‌ها انجام شد و به‌صورت کمی از طریق تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزار ایموس اعتبارسنجی گردید. یافته‌ها : نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ابعاد شش‌گانه، تغییر فرهنگی و بافت سازمانی، مدیریت اطلاعات تجهیزات چاه‌ها، جلوگیری از زوال زودهنگام، بهینه‌سازی برنامه‌ها و منابع، مدیریت فعالیت‌های چرخه عمر و مدیریت عملکرد و بهبود مستمر، در انسجام، یکپارچگی و مدیریت بهینه برنامه‌ها و فعالیت‌ها در مدیریت دارایی‌های فیزیکی شرکت‌های تولیدی تجهیز محور، به‌ویژه چاه‌های نفت و گاز، تأثیر بسزایی خواهد داشت. تحلیل ISM نشان داد که بعد تغییر فرهنگی و بافت سازمانی به‌عنوان پایه چارچوب عمل می‌کند و بر سایر ابعاد تأثیرگذار است، در حالی که مدیریت فعالیت‌های چرخه عمر، بهینه‌سازی برنامه‌ها و منابع، و مدیریت عملکرد و بهبود مستمر به‌عنوان متغیرهای وابسته در سطوح بالاتر چارچوب قرار می‌گیرند.