فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری عوامل مؤثر بر تشکیل بازار مشتقه ارزی در بورس کالای ایران انجام شده است. این مطالعه از نوع توصیفی–کاربردی و با رویکرد کمی انجام پذیرفته و به‌دنبال طراحی مدلی تجربی بر اساس تحلیل داده‌های میدانی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۳۸۴ نفر از فعالان بازار سرمایه (از جمله معامله‌گران، مدیران پرتفوی، کارشناسان مالی و ناظران بازار) بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که بر مبنای مدل مفهومی اولیه و یافته‌های کیفی طراحی شده و اعتبار آن از طریق روایی صوری، روایی همگرا و واگرا بررسی گردید. همچنین، پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و شاخص‌های سازگاری درونی تأیید شد.تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) و نرم‌افزار SmartPLS انجام گرفت. ساختار مدل نهایی شامل شش مقوله اصلی (شرایط علّی، مقوله مرکزی، عوامل زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها) و دربرگیرنده ۱۹ مؤلفه و ۶۷ گویه سنجشی بود. نتایج حاصل از آزمون مسیرها بیانگر آن است که تمام روابط بین متغیرهای اصلی مدل از نظر آماری معنادار بوده و شاخص‌های برازش مدل در سطح قابل قبول قرار دارند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عواملی نظیر تقویت زیرساخت‌های نهادی بازار، ارتقای دانش مالی سرمایه‌گذاران، توسعه ابزارهای مشتقه مالی، و تدوین قوانین حمایتی می‌توانند نقش کلیدی در شکل‌گیری بازار مشتقه ارزی ایفا کنند.