بررسی اثر ریسک مالی بر صادرات صنعتی و صادرات صنعتی درونگروهی کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی (OIC)
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه، ایران (نویسنده مسئول)
doi
10.71652/jmem.2025.1183378چکیده
هدف : صادرات کالاهای صنعتی جزء مهمی از استراتژیهای توسعه برای اکثر کشورهای درحالتوسعه محسوب میشود که بهراحتی تحت تأثیر ریسک مالی قرار میگیرد. باتوجه به اهميت تجارت کالاهای صنعتی در اقتصاد کشورهای OIC و با در نظرگرفتن اين حقيقت که همه کشورهايي که بالاترين رشد اقتصادي را در دنيا دارند در صادرات صنعتی سهم بالا و روبه رشدی دارند کشورهای OIC نيز ضرورتاً بايد براي توسعه صادرات صنعتی و از بين بردن موانع آن برنامهريزي کرده و استراتژي بلندمدتي براي تحقق اين هدف تدوين نمايند. روش شنا سی پژوهش : بر این اساس هدف اصلی مقاله حاضر ارزیابی تأثیر ریسک مالی بر جریان صادرات صنعتی دوجانبه کشورهای عضو OIC در مقابل بیش از یکصد شریک تجاری و همچنین از منظر تجارت درونگروهی در این کشورها در کنار سایر متغیرهای سنتی مدل جاذبه، است. این مطالعه، الگوهای صادرات کل و درونگروهی این دسته از کشورها را از منظر مدل جاذبه و به روش حداکثر درستنمایی شبه پواسننما (PPML) طی دوره 2002 تا 2021 مورد بررسی قرار میدهد. یافته ها : نتایج نشان میدهد ریسک مالی الگوی صادرات صنعتی درونگروهی این کشورها تحت تأثیر قرار داده است. یافتهها حاکی از این است که درمجموع کاهش ریسک مالی (افزایش مقدار عددی شاخص) در کشورهای مقصد صادراتی تأثیر مثبت و معنیداری بر جریان صادرات صنعتی درونگروهی این کشورها گذاشته و باعث افزایش آن شده است. ولی این نتیجه در خصوص کشورهای مبدأ صادرکننده صادق نیست. نتایج همچنین نشان داد که ریسک مالی کشورهای عضو OIC تعیینکنندههای اساسی جریان صادرات صنعتی دوجانبه این دسته از کشورها به مقاصد صادراتی است. متغیرهای مرز مشترک و تولید ناخالص داخلی کشورهای مبدأ و مقصد با علامت مثبت و مسافت وزنی با علامت منفی و معنیدار در سطح خطای یک درصد، جریان صادرات کالاهای صنعتی کل و درونگروهی مابین کشورهای اسلامی را تحت تأثیر قرار میدهند. در این میان متغیر نرخ ارز حقیقی تنها در سطح خطای ده درصد از لحاظ آماری معنیدار است. اصالت / ارزش افزوده علمی : این مطالعه پیشنهاد میکند کشورهای عضو سازمان، به نقش ریسک مالی در شکلگیری الگوهای صادرات صنعتی خود توجه بیشتری داشته باشند. لذا هرگونه تغییر در ریسک مالی در کشورهای عضو در تغییر جریان صادرات صنعتی دوجانبه این دسته از کشورها به مقاصد صادراتی اهمیت آشکاری دارد و این عامل میتواند یک بازدارنده قابل توجه در رونق یا رکود صادرات صنعتی کشورهای عضو عمل نماید.
