تحلیل زمانی و مکانی وقوع گرد و غبار در استان لرستان
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران.
2 استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران *(مسوول مکاتبات)
doi
10.30495/jest.2021.53171.5086چکیده
زمینه و هدف: در حال حاضر مدیریت خطر گردوغبار در مقیاس جهانی و بهویژه در منطقه خاورمیانه به یک چالش جدی تبدیل شده است. این تحقیق در استان لرستان با هدف تحلیل زمانی و مکانی وقوع گرد و غبار جهت تسکین و کنترل ریسک در راستای آمایش و توسعه پایدار انجام شده است.روش بررسی: تغییرات طوفان گردوغبار برای 8 ایستگاه سینوپتیک استان در یک دوره زمانی 17 ساله (2016-2000) مورد آنالیز قرار گرفت. برای تغیرات مکانی مدلهای مختلف درونیابی برازش داده شد و مدل با کمترین MAE و RMSE انتخاب شده است. سپس به کمک مدل درونیابی کوکریجینگ درونیابی با همسایگیهای مختلف انجام شده است که حاصل آن تعداد زیادی نقشه است. این نقشهها به شبکه سلولی در محیط GIS تبدیل گردید.یافته ها: نتایج حاصل از بررسی سالیانه پدیده طوفان گردوغبار نشان داد که ایستگاه خرمآباد با میانگین فراوانی ۴۵روز سال، بیش ترین تعداد روزها را در کل استان مورد مطالعه دارد. بیشترین فراوانی طوفان گردوغبار در ماههای ژوئن و ژوئیه و کمترین فراوانی در ماه نوامبر و دسامبر میباشد. استان لرستان از نظر تعداد روزهای زیر ۱۰ و یک کیلومتر، به ترتیب بیش از ۲۳ و ۷۱ درصد احتمال خطر بالای طوفان گردوغبار را دارد.بحث و نتیجه گیری: با توجه به خطر بالای گرد وغبار، برنامههای پیشگیری و کنترل و نیز برنامههای سازگاری توسعهای استان پیشنهاد میشود که بتوان به اهداف آمایش و حفاظت جهت جلوگیری از توسعه بیابانزایی دست یافت. این مطالعه به عنوان یک پژوهش کاربردی میتواند نسخه خوبی برای مسئولان، مدیران و دستاندرکاران بلایای طبیعی و توسعه استان لرستان محسوب شود.
