همدلی و رفتارهای جامعهپسند: نقش واسطهای هیجانهای اخلاقی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز
2 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
این پژوهش با هدف تعیین نقش واسطه ای هیجان های اخلاقی در رابطه بین همدلی و رفتار جامعهپسند نوجوانان انجام شد. روش این پژوهش توصیفی، از نوع همبستگی با رویآورد مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر دوره دوم متوسطه شهر شیراز در سال تحصیلی 1396-1395 بود. گروه نمونه شامل 508 دانشآموز (257 دختر، 251 پسر) بود که با استفاده از روش نمونهبرداری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و به مقیاس همدلی اساسی (جولیف و فارینگتون، 2006)، مقیاس گرایش به گناه و شرم (کوهن، ولف، پانتر و اینسکو، 2011) و اندازههای گرایشهای جامعهپسند (کارلو و راندال، 2002) پاسخ دادند. نتایج مدلیابی معادلات ساختاری نشان داد که همدلی بر رفتار جامعهپسند و هیجانهای گناه و شرم فرزندان، اثر مستقیم و مثبتی دارد. همچنین، هیجانهای گناه و شرم بر رفتارهای جامعهپسند، اثر مستقیم و مثبتی نشان دادند. بر اساس یافته های پژوهش، هیجانهای گناه و شرم در رابطه بین همدلی و رفتار جامعهپسند، نقش واسطهای داشت. در کل، نتایج این پژوهش نشانگر اهمیت هیجانهای اخلاقی در رفتار جامعهپسند بود.