فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دولت قطر هنگام پیوستن به میثاق‌های بین‌المللی حقوق بشر به شماری از مقررات آنها اعلامیه‌های شرط و تفسیری وارد کرد. این دولت به‌خصوص به مادة 8 میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و مادة 22 میثاق حقوق مدنی و سیاسی در خصوص اتحادیه‌های کارگری به تعبیر خود، اعلامیة تفسیری صادر کرد. طبق مفاد اعلامیه‌ها، قطر مقررات اخیر را طبق قانون کار خود اجرا و تفسیر می‌کند. این اعلامیه‌ها بر این مبنا که ماهیتاً شرط بوده و با موضوع و هدف میثاق‌ها در تضاد‌ند، مورد انتقاد نهادهای بین‌المللی گوناگون از جمله کمیتة حقوق بشر و کمیتة حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار گرفتند. این نهادها اعلامیه‌های مذکور را نقض مادة 19 (c) عهدنامة 1969 حقوق معاهدات (وجه عرفی معاهده) محسوب کرده و به‌نوعی بحث مسئولیت بین‌المللی ناشی از شرط غیرمجاز را که همواره محل اختلاف است، پررنگ کردند. این مقاله بر پایة روش توصیفی- تحلیلی به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه می‌توان مسئولیت بین‌المللی قطر در قبال صدور اعلامیه به مقررات در خصوص اتحادیه‌های کارگری میثاق‌ها را احراز کرد؟ نوشتار حاضر با توجه به اسناد بین‌المللی، رویۀ قضایی و دکترین، نتیجه می‌گیرد که اعلامیه‌های مذکور به‌دلیل محدود کردن دامنة‌ اجرایی میثاق‌ها، شرط بوده و به‌علت عدم مطابقت با موضوع و هدف میثاق‌ها، غیرمجازند. این شروط غیرمجاز به‌علت نقض محتوای عرفی مادة 19 (c) عهدنامة 1969، بر اساس مادة 1 پیش‌نویس مواد مسئولیت دولت کمیسیون حقوق بین‌الملل، مسئولیت بین‌المللی قطر را در پی دارند.