ارزیابی وضعیت پایداری در کلان‌شهر اهواز با استفاده از روش جای پای اکولوژیک

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری. *(مسوول مکاتبات)

doi
10.30495/jest.2021.10237
چکیده

زمینه و هدف: یکی از مهم‌ترین شروط ارتقا کیفیت زندگی در حال و آینده، دست‌یابی به توسعه‌ای پایدار در سطح جامعه است. توسعه پایدار مفهومی پیچیده و مبهم بوده که همواره با روش‌های مختلفی مورد سنجش قرار گرفته است. امروزه بهترین روش تعیین میزان پایداری جوامع، بررسی اثرات فعالیت‌های انسان بر طبیعت است. بر این اساس، در این پژوهش با بررسی وضعیت جای پای اکولوژیک و ظرفیت زیستی شهر اهواز، وضعیت پایداری در این شهر مورد بررسی قرار گرفته است. روش بررسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی است که با استفاده از روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. در این پژوهش ابتدا جای پای اکولوژیک و ظرفیت زیستی کلان‌شهر اهواز تعیین گردید، سپس وضعیت این کلان‌شهر با شرایط جهان، آسیا و ایران از نظر جای پای اکولوژیک و ظرفیت زیستی مورد مقایسه قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که سرانه جای پای مصرف در شهر اهواز برابر با 4/1 هکتار و برای کل شهر 356/1542298 هکتار و سرانه ظرفیت زیستی در این شهر برابر با 406/0 هکتار و برای کل شهر 1/444751 هکتار است که در این بین سهم جای پای مصرف در بخش حمل و نقل با 69/0 هکتار و سهم جای پای آب با 006/0 هکتار به ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین سهم را در جای پای اکولوژیک کلی شهر اهواز دارند. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که جای پای اکولوژیک شهر اهواز نسبت به سطح جهانی 85/47 درصد، نسبت به آسیا 9/20 درصد و نسبت به کشور 46/47 درصد و ظرفیت زیستی این شهر نسبت به جهان 18/77 درصد، نسبت به آسیا 48/50 درصد و نسبت به کشور 87/49 درصد کم‌تر است.