ارزیابی جای پای بوم شناختی استفاده از سوخت‌های فسیلی شهر اهواز

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران.

2 استاد دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران. *( مسوول مکاتبات)

doi
10.30495/jest.2022.55251.5156
چکیده

زمینه و هدف: یکی از مشکلات افزایش جمعیت در شهرها، تغییرات مداوم و آرام در آب و هوای مناطق مختلف جهان است. علت آن را می‎توان در تغیر ساختار محیط توسط انسان به نفع منابع خود، دانست. در پی این تغییرات، غلظت اکسید کربن، به عنوان اصلی ترین گاز گلخانه ای در جو زمین، در نوسان و رو به افزایش بوده است که این امر علت اصلی تغییرات آب و هوا می‎باشد. این پژوهش با استفاده از مفهوم ردپای اکولوژیک، تأثیرات زیست بوم شناختی استفاده از سوخت های فسیلی در شهر اهواز را مورد بررسی قرار می دهد.روش بررسی: در این تحقیق از روش کلی ابداع ‌شده توسط ریز و وکرناگل استفاده شده است که بر اساس آن محاسبات مربوط به رد پای اکولوژیک به دست آمده است. این روش محاسبه شامل مراحلی است که در این پژوهش برای دستیابی به هدف، از آن ها استفاده شده است. همچنین با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی اسناد و مدارک لازم، اطلاعات کافی و مناسب برای استفاده از روش کلی ریز و وکرناگل، جمع آوری گردیده است.یافته ها: بر اساس نتایج حاصل (1390 تا 1393) تأثیرات و میزان جای پای بوم شناختی سوخت‌های فسیلی در سال 1390، 1391، 1392 و 1393 برای شهر اهواز به ترتیب برابر با 71/6، 36/11، 17/7 و 83/8 هکتار/ نفر می‌باشد که در مقایسه با میزان سرانه جای پای بوم شناختی شهر در سال‌های یاد شده برابر با 0173/0، 0164/0، 015/0 و 031/0 در هر سال است، که با توجه به اختلاف بین این دو سطح می‌توان نتیجه گرفت که شهر اهواز در بخش مصرف سوخت‌های فسیلی از جای پای بوم شناختی منطقی برخوردار نمی‌باشد.بحث و نتیجه گیری: نتایج اولیه نشان می دهند که یکی از دلایل مهمی که باعث شده بزرگی جای پای بوم شناختی شهر اهواز از استانداردهای روز دنیا بیشتر باشد، بالا بودن بخش قابل‌توجهی از جمعیت برای استفاده از خودروها و عدم راه‌اندازی استفاده از کاربری‌های دیگر انرژی مثل نور خورشید که پتانسیل آن هم در منطقه وجود دارد، می‌باشد. در این پژوهش خلاصه میزان جای پای بوم شناختی در بخش مصرف سوخت‌های فسیلی در شهر اهواز نشان می‎دهد که هرساله مسئولان شهر اهواز به چه میزان زمین علاوه بر منابع موجود نیاز دارند تا کربن حاصل از سوختن بنزین و گازوئیل که بخشی از انرژی‌های مورد استفاده شهروندان را، جبران کند.