نیازها و اولویت‌های آموزش شهروندی در بین شهروندان (مطالعه‌ای تجربی در شهر کرج)

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.30495/JISDS.2022.64221.11642
چکیده

بنا به ضرورت شناسایی و اولویت‌بندی موضوعات آموزش شهروندی برای سیاست‌گذاری اجتماعی، مطالعة حاضر با استفاده از روش پیمایش و تکنیک پرسشنامه، به ارزیابی این نیازها در بین 1200 نفر از شهروندان مرد و زن واقع در سنین 15 سال و بالاتر ساکن در 10 منطقة شهری کرج پرداخته است. یافته‌ها حاکی است که از نظر نیاز به آموزش شهروندی، از حیث حوزه‌ها، شهروندان کرج به آموزش شهروندی در تمام 10 حوزة محیط زیست، حمل‌ونقل و ترافیک، فرهنگ، فرهنگ شهرنشینی، سبک زندگی اسلامی و ایرانی، مهارت‌های زندگی، ایمنی و مدیریت بحران، سلامت و پزشکی، آسیب‌های اجتماعی، و موبایل، اینترنت و شبکه‌های مجازی نیاز دارند که مهمترین حوزه‌های نیازمند آموزش به ترتیب مربوط به آموزش در زمینه‌های آسیب‌های اجتماعی، موبایل، اینترنت و شبکه‌های مجازی، محیط زیست و مهارت‌های زندگی بود. از حیث ابعاد آموزش شهروندی نیز، نیاز آموزشی در تمام 4 بُعد ارزش‌ها و حقوق شهروندی، اخلاق شهروندی، تعهد و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، و تعلق/عرق محلی، ملی و بین‌المللی بالا بود، اما در بُعد مشارکت مدنی، میزان نیاز پایین بود. مقایسة نیازمندی آموزشی در این ابعاد نشان داد که بُعد ارزش‌ها و حقوق شهروندی مهمترین بُعد از این حیث بود و ابعاد اخلاق شهروندی، تعلق/عرق محلی، ملی و بین‌المللی و تعهد و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیز به ترتیب در مراتب بعدی قرار داشتند. ابتنای بر یافته‌ها دلالت بر تکثر نیازهای آموزش شهروندی، الگوی متنوع نیازهای آموزش شهروندی، هژمونی هویت ایرانی، هژمونی شهروندی محلی و ملی، و فقدان شهروندی جهانی، و فقدان شهروندی فعال در بین شهروندان کرج دارد.