طراحی برنامه تعمیم مهارت های اجتماعی در نوجوانان دارای درخودماندگی با کنش وری بالا: کاربرد مدل شناختی پردازش اطلاعات اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

هدف این پژوهش، تدوین و تعیین اثربخشی برنامه‎ای مبتنی بر مدل پردازش اطلاعات بر مهارت‎های اجتماعی افراد دارای درخودماندگی با کنش‎وری بالا بود. اینپژوهش از نوع شبه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون‌ـ پس‌آزمون و پیگیری باگروه گواه وجامعه آن شامل همه نوجوانان دارای درخودماندگی با کنش‎وری بالا در شهر سیرجان بود که از بین افراد مراجعه‌کننده به مرکز اتیسم مهرک، ابتدا 12 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش(6n=)و گواه (6n=)تقسیم شدند. در مرحله پیش‌آزمون،مقیاس درجه‌بندی مهارت‌هایاجتماعی گرشام و الیوت‌ـ نسخه والد و معلم (1990) و نیز مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با والدین و نوجوان روی گروه نمونه اجرا شد.برنامه آموزشی طی 12 جلسه دوساعته به‌صورت هفته‌ای دو بار روی گروه آزمایش اجرا شد و گروه گواهآموزشی دریافت نکرد. 60 روز پس از پایان جلسه‌ها، گروه‌ها به لحاظ وضعیت مهارت‌های اجتماعی بار دیگر ارزیابی شدند تا ماندگاری نتایج، مورد بررسی قرار گیرد.نتایج نشان داد، آموزش مهارت‎های اجتماعی برمبنای این مدل به بهبود، تعمیم (مصاحبه با والدین و نوجوان) و ماندگاری مهارت‎های اجتماعی منجر شده است. بنابراین آموزش مهارت‎های اجتماعی متکی بر اصول مدل پردازش اطلاعات اجتماعی باعث بهبود، تعمیم و ماندگاری مهارت‎های اجتماعی در نوجوانان درخودمانده می‎شود.