تحلیل پیش آیندهای نگرش به تهاجم گونه سنجاب ایرانی (Sciurus anomalus) در استانهای البرز و قزوین: ارائه یک مدل معادلات ساختاری بهمنظور مدیریت و کنترل روند تهاجم
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای محیط زیست گرایش تنوع زیستی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)
3 استاد گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران،کرج، ایران.
4 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.30495/jest.2022.61794.5444چکیده
زمینه و هدف: امروزه وارد شدن گونه سنجاب ایرانی توسط انسان به دامنههای رشتهکوه البرز بهخصوص استانهای قزوین و البرز، سبب ایجاد خسارتهایی به محیط و جوامع محلی شده است. تحقیق حاضر باهدف ارائه مدل ساختاری نگرش باغداران خسارتدیده بر اثر هجوم سنجابهای ایرانی در استانهای قزوین و البرز جهت مدیریت کارآمد و کنترل روند تهاجم سنجاب در منطقه انجامگرفته است. روش بررسی: تحقیق حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ گردآوری دادهها، از نوع تحلیل پیمایشی است؛ و ابزار تحقیق پرسشنامه است در سطح دو استان البرز و قزوین در سال 1398 استفاده شد. بررسی روایی پرسشنامه از سه روش: روایی همگرا، تحلیل عاملی و روایی واگرا استفاده شد و برای پایایی پرسشنامه از دو روش، آلفای کرونباخ و تتای ترتیبی استفاده و پرسشنامه مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. جامعه آماری باغداران خسارتدیده هستند، اندازه نمونه مورد مطالعه بر اساس فرمول کوکران 392 نفر برآورد شد. سپس از مدل معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی برای برآورد پارامترهای مجهول مدل مورد استفاده فرار گرفت. یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهد نشانگرهای میزان موافقت با راهبردهای کنترل، دانش در خصوص سنجاب و ملاحظات اخلاقی مهمترین متغیرهای تعیینکننده و دارای سطح اطمینان 99 درصد 01/0 P≤ به ترتیب با ضرایب اثر 330/0، 256/0 و 258/0- دارای اثر معنیداری بر نگرش در میان باغداران خسارتدیده است. همچنین یافتههای دیگر ما نشان داد که عامل خسارت بهعنوان یک عامل مستقل بیرونی اضافهشده به مدل، بیشترین اثر معنیداری در سطح اطمینان 99 درصد 01/0 P≤ را بر نگرش ملاحظات اخلاقی، باورها، امکانپذیری کنترل سنجاب و میزان موافقت با راهبردهای کنترل، به ترتیب با ضرایب اثر 236/0-، 172/0-، 175/0- و 244/0 داشته است. بحث و نتیجهگیری: نتایج مطالعه بیانگر این است که افزایش دانش و آگاهی مردم در خصوص آثار و زیانهای تهاجم سنجابهای منطقه عامل اصلی افزایش میزان حمایت مردم از مدیریت کنترل یا ریشهکنی سنجابهای مهاجم است.