مطالعه ساختاریافته سیاست های جمعیتی در ایران (1393-1403)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
doi
چکیده
این مقاله با استفاده از تفکیک پارادایم براساس سیاست های جمعیتی ابلاغی در سال 1393 به بررسی انسجام و کیفیت آثار اجتماعی و جمعیت شناسی ایران در حوزه حمایت از خانواده و جوانی جمعیت میپردازد. مقالات و مطالعات چاپ شده در مجلاتعلمی - پژوهشی داخلی که سیاستهای جمعیتی را از زمان ابلاغ آن (1393) تاکنون مورد توجه علمی قرار دادهاند، به عنوان نمونههایی کمابیش گویا برای مطالعه انتخاب شدهاند. در این آثار، سه الگوی کلان، میانه و خُرد مشاهده می شود؛ نتایج پژوهش نشان میدهد که از 83 مطالعه مورد بررسی، در بین سطوح مختلف ساختاری در گفتمانهای توسعه، توسعه اجتماعی و سیاستهای جمعیتی بیشترین بُعد مورد توجه که نقش اساسی را در بررسیهای علمی در یک دهه اخیر (بعد از ابلاغ سیاستهای جمعیتی) به خود اختصاص داده، در سطح میانه بوده است (47 درصد). پس از آن، بیشتر مقالات در سطح کلان و با بررسی تغییر ساختارهایی چون ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، جمعیتی و غیره با 30.1 درصد و همچنین، 22.9 درصد مقالات مورد بررسی نیز در سطح خُرد از قبیل مباحث سن ازدواج، میزان باروری، اشتغال زنان، میزان تحصیلات زنان و مردان و غیره بوده است. از آنجا که اسناد و قوانین بالادستی در این زمینه موجود و در حال حاضر نیز در دست اجرا هستند، نیاز به بررسیهای علمی با نگاه کلان و البته توسعهای در این زمینه احساس میشود تا علاوه بر بررسی پیامدهای این سیاستها، آسیبشناسی آن، اثربخشی و البته اثرات آن نیز مورد بررسی علمی قرار گیرد.