مطالعه ساختاریافته سیاست های جمعیتی در ایران (1393-1403)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

doi
چکیده

این مقاله با استفاده از تفکیک پارادایم براساس سیاست های جمعیتی ابلاغی در سال 1393 به بررسی انسجام و کیفیت آثار اجتماعی و جمعیت شناسی ایران در حوزه حمایت از خانواده و جوانی جمعیت می­پردازد. مقالات و مطالعات چاپ شده در مجلات­علمی - پژوهشی ­داخلی که سیاست­های جمعیتی را از زمان ابلاغ آن (1393) تاکنون مورد توجه علمی قرار داده­اند، به عنوان نمونه­هایی کمابیش گویا برای مطالعه انتخاب شده­اند. در این آثار، سه الگوی کلان، میانه و خُرد مشاهده می شود؛ نتایج پژوهش نشان می­دهد که از 83 مطالعه مورد بررسی،  در بین سطوح مختلف ساختاری در گفتمان­های توسعه، توسعه اجتماعی و سیاست­های جمعیتی بیشترین بُعد مورد توجه که نقش اساسی را در بررسی­های علمی در یک دهه اخیر (بعد از ابلاغ سیاست­های جمعیتی) به خود اختصاص داده، در سطح میانه بوده است (47 درصد). پس از آن، بیشتر مقالات در سطح کلان و با بررسی تغییر ساختارهایی چون ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، جمعیتی و غیره با 30.1 درصد و هم­چنین، 22.9 درصد مقالات مورد بررسی نیز در سطح خُرد از قبیل مباحث سن ازدواج، میزان باروری، اشتغال زنان، میزان تحصیلات زنان و مردان و غیره بوده است. از آنجا که اسناد و قوانین بالادستی در این زمینه موجود و در حال حاضر نیز در دست اجرا هستند، نیاز به بررسی­های علمی با نگاه کلان و البته توسعه­ای در این زمینه احساس می­شود تا علاوه بر بررسی پیامدهای این سیاست­ها، آسیب­شناسی آن، اثربخشی و البته اثرات آن نیز مورد بررسی علمی قرار گیرد.