بررسی عوامل سیاسی- اجتماعی تأثیرگذار بر شکل ‎گیری وگسترش شکاف‌های قومی ایران، با تأکید بر قوم‌گرایی سیاسی1400-1376

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
چکیده

بسیاری از کشورهایی که دارای ویژگی چندپارگی قومیتی هستند، با بحران شکاف‎های اجتماعی دست‎وپنجه نرم می‎کنند؛ پدیده‎هایی مانند ناهمگونی مذهبی و زبانی، بویژه اگر با امتداد فرامرزی همراه باشد، گسترش دامنه تأثیرگذاری و ناملایمات را نیز به‌دنبال خواهد داشت. جغرافیای سرزمینی ایران به‎دلیل سکونت اقوام پرشمار، با ویژگی‎های مثبت فراوان، در معرض شکاف‌های اجتماعی با زنگار قومی قرار دارد. پس از انقلاب اسلامی، بویژه از 1376 به‎این‏سو انگاره‎های قومی برجسته و دغدغه‎هایی به‏وجود آورده است. مسایلی مانند: سیاست‎گذاری نامطلوب قومی، احساس‎تبعیض‎ومحرومیت، نبود شایسته‏سالاری ودخالت عوامل خارجی، قوم‎گرایی سیاسی را سبب گردیده و این پدیده نیز رویارویی هویت‌قومی با هویت‌ملی، کاهش مشارکت و افزایش بی‎ثباتی را در پی داشته است. پرسش این است که برای پیش‌گیری از گسترش شکاف‌های قومی و سیاسی‎شدن آن چه راهکاری می‌بایست دنبال شود؟ سیاست‎گذاری صحیح قومی و اجرای بهینه آن، کاهش ذهنیت اقوام از رهگذر برقراری عدالت، شایسته‎سالاری و احترام به فرهنگ، آداب و رسوم آنان به پیش‌گیری از گسترش شکاف‎های اجتماعی با گرایش قومی خواهد انجامید. این نوشتار با بهره‌گیری از روش اسنادی و کتابخانه‏ای، به‏تبیین برخی عوامل تأثیرگذار داخلی و خارجی بر شکل‎گیری وتعمیق شکاف‌های قومی کشور در مقطع زمانی 1476 تا 1400 خواهد پرداخت.